سوره اسراء — آیه 64

## تفسیر آیه ۶۴ سوره اسراء

### معانی کلمات:

• استفزز: سبکبار و سست کردن، از جای کندن، فریفتن و به طغیان واداشتن.
• أجلب: جمع کردن، بانگ و فریاد برآوردن، گردآوردن لشکر.
• خیل: سواران، اسبسواران.
• رجل: پیادگان.
• غرور: فریب، وعدههای دروغین و باطل.

### تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه خطاب به شیطان میفرماید: هر کس را از فرزندان آدم توانستی با صدای خود (وسوسهها و دعوت به گناه) به طغیان و سرکشی بکشان و از راه راست منحرف کن. با تمام نیرو و لشکریان خود، اعم از سواران و پیادگان، بر آنان بتاز و آنان را محاصره کن. در اموالشان شریک شو؛ یعنی آنان را به کسب مال از راههای حرام مانند ربا و غصب وادار کن. در فرزندانشان نیز شریک شو؛ یعنی آنان را به زنا و فساد وادار کن تا فرزندان نامشروع به دنیا آورند، و فرزندانشان را از راه راست منحرف کن و به آیینهای باطل بکشان. به آنان وعدههای دروغین بده و آرزوهای باطل در دلشان بینداز؛ مانند اینکه قیامتی در کار نیست و یا به شفاعت و آمرزش امیدوارشان کن بدون آنکه عمل صالحی انجام دهند. اما بدان که هر وعده شیطان جز فریب و نیرنگ نیست و هیچ حقیقتی ندارد.

### فواید و درسهای آیه:

1. دشمنشناسی: این آیه به ما میآموزد که شیطان دشمنی آشکار و قسمخورده با انسان است و با تمام توان و ابزار خود در تلاش است تا ما را از راه حق منحرف کند. پس باید همیشه هوشیار باشیم و از او غافل نشویم.
2. وسوسههای شیطان در اموال و فرزندان: شیطان نه تنها در عبادات، بلکه در امور عادی زندگی مانند کسب مال و تربیت فرزندان نیز ما را هدف قرار میدهد. باید مراقب باشیم که اموال خود را از راه حلال به دست آوریم و فرزندانمان را بر اساس آموزههای اسلامی تربیت کنیم.
3. وعدههای دروغین: شیطان همیشه وعدههایی میدهد که هیچ پشتوانه و حقیقتی ندارد. نباید فریب آرزوهای طولانی و وعدههای پوچ او را بخوریم؛ بلکه باید به وعدههای راستین خداوند که در قرآن آمده است اعتماد کنیم.
4. پناه بردن به خدا: تنها راه نجات از فریبهای شیطان، پناه بردن به خداوند و استعانت از اوست. خداوند در ادامه همین آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که بر بندگان مخلص او هیچ تسلطی ندارد.
5. امیدواری به رحمت الهی: با وجود همه تلاشهای شیطان، خداوند به ما اطمینان میدهد که اگر بنده مخلص او باشیم، شیطان هرگز بر ما غلبه نخواهد کرد. این مژدهای است که امید را در دل مؤمنان زنده نگه میدارد.