Sure İsrâ — Ayet 64

Kelime Anlamları:

• İstefziz: İstihfaf et, hafife al, ayağını kaydır, aldatarak saptır.
• Eclib: Topla, bir araya getir, üzerlerine saldırt.
• Hayl: Atlılar, süvariler.
• Recil: Yayalar, piyadeler.
• Şarik: Ortak ol.
• Ğurur: Aldanma, aldatma, boş ve yalan vaat.

Tefsir:

Bu ayet-i kerimede Yüce Allah, şeytana hitaben, insanoğlunu saptırma konusunda ona verdiği imkânı haber vermektedir. Allah Teâlâ, kullarına olan merhametinin bir gereği olarak, düşmanlarını ve onların hilelerini açıkça bildirmiş, böylece müminleri uyanık olmaya davet etmiştir.

Şeytana, sesiyle, yani davetiyle, fısıltısıyla ve vesvesesiyle gücü yeten herkesi yoldan çıkarması, ayağını kaydırması için izin verilmiştir. Atlıları ve yayalarıyla, yani tüm yardımcıları ve askerleriyle onların üzerine saldırması, onları kuşatması istenmiştir. Bu, şeytanın ve onun insan ve cinlerden olan taraftarlarının, insanları Allah yolundan alıkoymak için ellerinden gelen her türlü hileyi yapacaklarının bir ifadesidir.

Ayrıca şeytanın, insanların mallarına ve evlatlarına ortak olması emredilmiştir. Mallara ortak olması; faiz, haksız kazanç, gasp, hile ve haram yollarla elde edilen kazançlardır. Evlatlara ortak olması ise; zina sonucu dünyaya gelen çocuklar, çocukları gayrimüslim terbiyesiyle yetiştirmek, onları Allah'tan başkasına kul-köle etmek ve onları kötü ahlakla donatmaktır. Bu, şeytanın neslin devamına ve toplumun geleceğine nasıl musallat olduğunu gösterir.

Şeytan, insanlara vaatlerde bulunur; onlara uzun ömür, dünya malı, makam ve zevkler vaat eder. Onlara "Öldükten sonra diriliş yoktur" diye telkinde bulunur. Ancak tüm bu vaatler, tamamen yalan ve aldatmacadan ibarettir. Şeytanın vaatleri, insanı hem dünyada hem ahirette hüsrana uğratan boş hayallerden başka bir şey değildir. O, ancak insanı aldatarak cehenneme sürüklemeyi hedefler.

Bu ayet, müminlere şeytanın gerçek düşman olduğunu hatırlatır ve onun tuzaklarına karşı dikkatli olmayı öğütler. Allah'a sığınan, O'nun kitabına sarılan ve Resulü'nün sünnetine uyan kimseler, şeytanın hilelerinden korunurlar. Unutmayalım ki şeytanın gücü, sadece vesvese ve aldatmadan ibarettir; Allah'a gönülden bağlanan kullar üzerinde onun gerçek bir hâkimiyeti yoktur. Rabbimiz, bizi şeytanın şerrinden ve onun taraftarlarının kötülüklerinden muhafaza eylesin. Amin.