سوره اسراء — آیه 94

معانی کلمات:

• الْهُدَىٰ: هدایت، راهنمایی، قرآن و دین حق.
• أَبَعَثَ: آیا برانگیخته و مبعوث کرده است.
• بَشَرًا: انسان، بشر.
• رَسُولًا: فرستاده، پیامبر.

تفسیر آیه:

هیچ چیز مانع ایمان آوردن مردم (مشرکان مکه) نشد، وقتی که هدایت و قرآن و پیامبریِ روشنگر به سراغشان آمد، مگر این که از روی نادانی و انکار گفتند: «آیا خداوند یک انسان را به عنوان پیامبر و فرستاده برانگیخته است؟» آنان تصور میکردند که پیامبر باید از جنس فرشتگان باشد و نمیتوانستند بپذیرند که یک بشر همانند خودشان، برگزیدهٔ خداوند برای هدایت بشر باشد. این تعجب و استبعادِ بیجا، پردهای بر دلهایشان افکند و آنان را از پذیرش حق بازداشت، در حالی که سنت خداوند همواره بر این بوده که پیامبران را از جنس خودِ انسانها برگزیند تا مردم بتوانند از آنان بیاموزند و با آنان انس بگیرند.

فواید و پیامهای آیه:

• ایمان و پذیرش حق، نیازمند تواضع و فروتنی در برابر فرمان خداست؛ هرگز نباید بهانههای بیاساس مانند «چرا پیامبر از جنس بشر است؟» را مانع هدایت خود کنیم.
• خداوند حکیم، پیامبران را از جنس بشر فرستاده تا الگوی عملی و اسوهای قابل دسترس برای مردم باشند؛ این لطف و رحمت الهی است که انسان میتواند از همنوع خود درس بگیرد.
• این آیه به ما میآموزد که نباید با معیارهای نادرست و ذهنیتهای غلط، حق را رد کنیم؛ بلکه باید با دلی باز و عقلی سلیم، پیام الهی را بپذیریم.
• شناخت جایگاه پیامبران و پیروی از آنان، کلید سعادت دنیا و آخرت است؛ و هرگونه بهانهجویی در برابر حق، انسان را از رحمت و هدایت الهی محروم میکند.