Isro surasi — Oyat 94

Kalimalarning ma'nolari:

• الْهُدَى – hidoyat, to'g'ri yo'l, ya'ni Qur'oni Karim va Payg'ambar orqali kelgan bayon.
• أَبَعَثَ – "b'as qildimi?" ya'ni "yubordimi?" degan ma'noda inkor va ajablanish bilan so'rash.
• بَشَرًا – inson, odamzod.
• رَسُولًا – elchi, payg'ambar.

Tafsir:

Odamlarni iymon keltirishdan, o'zlariga hidoyat va to'g'ri yo'l kelganida, ya'ni Allohning bayoni va Payg'ambari orqali haqiqat yetib kelganida, faqat bitta narsa to'sdi: ular nodonlik va ajablanish bilan: "Alloh insonlardan birini elchi qilib yubordimi? Nega farishta yubormadi?" dedilar. Ular Payg'ambar kishining o'zi kabi bir inson ekanligini inkor etib, unga ergashishdan bosh tortdilar. Holbuki, Alloh har doim o'z elchilarini insonlardan tanlagan, chunki odamlar ular bilan gaplashib, tushunib, o'rganib yashashlari uchun. Ushbu e'tiroz ularning jaholatidan kelib chiqqan edi, chunki ular avvalgi ummatlarda ham Payg'ambarlar insonlardan kelganini bilishar edi, lekin takabburlik va o'jarlik tufayli haqni qabul qilishdan bosh tortdilar.

Foydalar:

• Allohning hikmati shundan iboratki, u elchilarni insonlardan yuborgan, chunki odamlar ularga o'xshab yashab, ularning axloqini o'rganib, ularga ergashishlari oson bo'lsin. Farishta yuborilganda, odamlar unga yaqinlasha olmas edilar va uning holatini tushuna olmas edilar.
• Iymon yo'lidagi eng katta to'siq – bu takabburlik va o'z fikriga qattiq yopishib olishdir. Inson haqiqatni ko'rganida, uni qabul qilishga shoshilishi kerak, aks holda u o'zini halokatga tashlaydi.
• Ushbu oyat bizga o'z nafsini past tutib, haqni qabul qilishga tayyor bo'lishni o'rgatadi. Payg'ambarimiz Muhammad (s.a.v.) ham inson edi, lekin u Allohning eng ulug' elchisi edi. Unga ergashish orqali biz dunyo va oxirat saodatiga erishamiz.
• Allohning rahmati shunchalik kengki, u bizni o'zimizdan bo'lgan, bizning tilimizda gapiradigan, bizning dardimizni tushunadigan bir zotni elchi qilib yubordi. Bu – Allohning bizga bo'lgan buyuk marhamatidir.