سوره اسراء — آیه 95

معانی کلمات:

• مُطْمَئِنِّین: آرام و قرار یافتگان، کسانی که با اطمینان خاطر و آرامش در زمین راه میروند و سکونت دارند.
• لَنَزَّلْنَا: قطعاً فرو میفرستادیم (با تأکید بر حتمیت و قطعیت).

تفسیر آیه:

ای پیامبر! در پاسخ به مشرکانی که رسالت بشری را انکار میکردند و میگفتند چرا فرشتهای به سوی ما فرستاده نشده است، بگو: اگر در زمین به جای انسانها، فرشتگانی میزیستند که مانند شما در آن راه میرفتند و ساکن و آرام بودند، قطعاً از آسمان فرشتهای را به عنوان رسول به سویشان فرو میفرستادیم؛ زیرا سنت و حکمت الهی بر این است که رسول هر قومی از جنس خود آنان باشد تا بتوانند با او سخن بگویند، کلامش را بفهمند و از او بیاموزند. اما شما انسان هستید و زمین شما را در خود جای داده است؛ پس رسول شما نیز باید از جنس بشر باشد تا بتواند با شما ارتباط برقرار کند و پیام خدا را به روشنی به شما برساند. ارسال رسولی از جنس فرشتگان برای انسانها نه ممکن است و نه سودمند، چرا که آنان نمیتوانند با فرشته ارتباط عادی برقرار کنند و از او بهرهمند شوند.

فواید و پیامهای آیه:

• حکمت الهی اقتضا میکند که پیامبران از جنس امت خود باشند تا الگویی عملی و قابل پیروی برای مردم باشند؛ اگر پیامبر از جنس فرشتگان بود، انسانها نمیتوانستند از او الگو بگیرند.
• این آیه نشان میدهد که خداوند با هر قومی به زبان و شیوه خودش سخن میگوید و رسالت را متناسب با شرایط و نیازهای آنان تنظیم میکند.
• انتخاب رسول از جنس بشر، لطف و رحمت خداوند نسبت به انسانهاست؛ زیرا او را همسخن و همجنس خود مییابند و میتوانند با او انس بگیرند و از او بیاموزند.
• این آیه پاسخی قاطع به بهانهجویانی است که با دلایل واهی از پذیرش حق سرباز میزنند؛ خداوند با این بیان، حکمت خود را روشن میسازد و راه را بر هرگونه عذر و بهانه میبندد.
• ایمان به حکمت الهی در انتخاب رسولان، دل را آرام میکند و انسان را به تسلیم در برابر فرمان خداوند وامیدارد، چرا که خداوند داناتر است به آنچه برای هدایت بندگانش سودمند است.