Аль-Исра сүресі — Аят 94

1. Сөздердің мағынасы:

• وَمَا مَنَعَ — «тыймады», «кедергі болмады».
• النَّاسَ — «адамдар», бұл жерде Мекке халқы.
• الْهُدَىٰ — «тура жол», «бағыт-бағдар», яғни Құран мен пайғамбарлық ілім.
• بَشَرًا — «адам баласы», «пенде».
• رَّسُولًا — «елші», «пайғамбар».

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Алла Тағала Мекке халқының иман келтіруіне кедергі болған жалғыз себепті ашып көрсетеді. Оларға тура жол — Құран мен пайғамбарлық дәлел-белгілері анық жеткен кезде, оларды иманнан тежеген нәрсе тек қана бір надандық пікір болды: олар Алланың елшісін адам баласынан емес, періштеден жіберуі керек деп ойлап, «Алла адамды елші етіп жіберді ме?» деп таңырқап, мұны мүмкін емес нәрсе санады. Шындығында, бұл олардың надандығы мен қыңырлығы еді. Өйткені адамдарға өздерінің ішінен шыққан, тілін, мінез-құлқын, тұрмысын білетін елшінің жіберілуі — Алланың даналығы мен рақымының көрінісі. Егер періште елші болса, адамдар онымен қарым-қатынас жасай алмай, үлгі ала алмас еді. Сондықтан олардың бұл сылтауы — иманнан бас тартудың желеуі ғана болды, шынайы дәлел емес.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағала адамзатқа өздерінің ішінен, яғни адам баласынан елші жіберуі — оның үлкен рақымы мен даналығының белгісі. Өйткені адам өзіне ұқсас, тілін түсінетін, халін білетін пайғамбар арқылы Алланың әмірлерін жеңіл қабылдай алады.
• Иманға кедергі болатын сылтаулар мен надандық пікірлер адамды тура жолдан алыстатады. Ақылмен ойланып, шынайы дәлелге мойынсұну — құтқарылудың жолы.
• Құран мен пайғамбарлық ілім — адамзатқа жеткен ең анық бағыт-бағдар. Оны қабылдау — бақыттың кілті, ал одан бас тарту — зиянның себебі.
• Пайғамбардың адам болуы оның құндылығын төмендетпейді, керісінше, ол адамдарға үлгі болуы үшін маңызды. Біз де Пайғамбарымыздың (с.а.с.) өмірін үлгі етіп, иманды берік ұстауға тырысуымыз керек.
• Ислам діні ақылға сай, жеңіл әрі түсінікті дін. Ол адамды шамасынан тыс нәрсеге міндеттемейді, керісінше, оның жаратылысына сай бағыт береді. Сондықтан бұл дінді қабылдау — адамның өз табиғатына қайта оралуы.