سوره کہف — آيت 58

1) ڪن لفظن جي معنيٰ:

• الْغَفُورُ: معاف ڪرڻ وارو، بخشڻ وارو.
• ذُو الرَّحْمَةِ: رحمت وارو، ٻاجھ وارو.
• يُؤَاخِذُهُم: کين پڪڙي، کانئن حساب وٺي.
• كَسَبُوا: جيڪي ڪمائي رکيائون، جيڪي ڪمايائون.
• لَعَجَّلَ: ضرور جلد ڪري ڏئي ها.
• مَوْعِدٌ: انجام جو وقت، مقرر ٿيل واعدو.
• مَوْئِلًا: پناهه، ڇوٽڪاري جي جاءِ، بچاءُ جو هنڌ.

2) آيت جي تفسير:

اي نبي! تنهنجو رب وڏو بخشڻ وارو آهي ۽ ٻاجھ وارو آهي. جيڪي ماڻهو توبهه ڪري پنهنجي رب ڏانهن موٽن ٿا، تن جي گناهن کي معاف ڪري ٿو ۽ انهن تي مهربانيون ڪري ٿو. سندس رحمت هر شيءِ کي ڍڪي ڇڏيو آهي.

هي آيت انهن ماڻهن جي باري ۾ آهي جيڪي قرآن کان منهن موڙين ٿا ۽ ان جي آيتن کي ڪوڙ ڀانئين ٿا. الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته جيڪڏهن هو انهن کي انهن جي ڪيل ڪمن جي سزا دنيا ۾ ئي جلد ڏئي ها، ته هو انهن تي فوراً عذاب نازل ڪري ڇڏي ها. پر الله تعاليٰ حليم ۽ بردبار آهي، جلدي ۾ ناهي، تنهنڪري هو انهن کي مهلت ڏئي ٿو ته متان توبهه ڪن ۽ سڌي رستي تي اچن.

پر اهو به ياد رکڻ گهرجي ته انهن لاءِ هڪ مقرر ٿيل وقت آهي، جنهن ۾ کين سندن ڪفر ۽ انڪار جي سزا ضرور ملندي، جيڪڏهن هو توبهه نه ڪن. ان وقت کان اڳ نه ٿيندو ۽ نه دير ٿيندي. ان ڏينهن کين الله کان سواءِ ڪا به پناهه جي جاءِ نه ملندي، نه ڪو بچاءُ ڪندڙ ۽ نه ڪو ڇوٽڪارو ڏيندڙ.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ وڏو بخشڻ وارو ۽ رحمت وارو آهي. جيڪو به دل سان توبهه ڪري، الله سندس گناهن کي معاف ڪري ٿو.
• الله تعاليٰ جي رحمت تمام وسيع آهي. هو پنهنجي ٻانهن کي سزا ڏيڻ ۾ جلدي ناهي ڪندو، پر مهلت ڏئي ٿو ته متان هو توبهه ڪن ۽ پنهنجي زندگي سنوارين.
• الله تعاليٰ جو انصاف ۽ حڪمت به ان ۾ آهي ته هو هر شيءِ لاءِ هڪ مقرر ٿيل وقت رکي ٿو. نه سزا ۾ جلدي ڪري ٿو ۽ نه ئي ڪنهن کي هميشه لاءِ مهلت ڏئي ٿو.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته اسان کي الله جي رحمت کان نااميد نه ٿيڻ گهرجي، پر ساڳئي وقت غفلت ۾ به نه رهڻ گهرجي. اسان کي گهرجي ته توبهه ڪريون ۽ نيڪ عمل ڪريون، ڇاڪاڻ ته موت جو وقت ۽ قيامت جو ڏينهن مقرر آهي.
• اهو به سمجهڻ گهرجي ته الله کان سواءِ ڪا به پناهه جي جاءِ ناهي. تنهنڪري اسان کي صرف الله تي ڀاڙڻ گهرجي ۽ سندس ئي رحمت جي اميد رکڻ گهرجي.