سوره بقره — آیه 160

معانی کلمات:

• تابوا: از گناه خود بازگشتند و پشیمان شدند.
• أصلحوا: کارهای خود را درست کردند و فساد را به اصلاح تبدیل نمودند.
• بینوا: آنچه را پنهان کرده بودند آشکار ساختند و حق را روشن بیان کردند.
• أتوب علیهم: توبهشان را میپذیرم و رحمت خود را شامل حالشان میگردانم.
• التواب: بسیار پذیرندهی توبه بندگان.
• الرحیم: مهربان نسبت به بندگان توبهکار.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه لعنت و دوری از رحمت خود را برای کسانی که حق را کتمان میکنند و دیگران را گمراه میسازند بیان فرمود، در این آیه راه نجات را به روی آنان میگشاید و میفرماید: مگر کسانی که از گناه خود بازگردند و با پشیمانی به درگاه خدا رجوع کنند، و اعمال ناشایست خود را اصلاح نمایند و آنچه را از آیات و نشانههای حق پنهان کرده بودند آشکار سازند و به مردم برسانند. چنین کسانی مشمول رحمت واسعهی الهی قرار میگیرند و خداوند توبهی آنان را میپذیرد و از گناهانشان درمیگذرد. خداوند بسیار توبهپذیر و مهربان است و درِ توبه را به روی بندگان خود باز گذاشته است؛ هر کس با صدق و راستی به سوی او بازگردد، او را میبخشد و رحمت خود را شامل حالش میگرداند.

فواید و پیامهای آیه:

• درِ توبه همیشه باز است و هیچ گناهی، حتی کتمان حقایق الهی، از دامنهی رحمت خدا خارج نیست.
• توبهی حقیقی سه شرط دارد: بازگشت از گناه، اصلاح اعمال، و جبران آنچه پنهان شده بود با آشکار ساختن حق.
• خداوند نه تنها توبه را میپذیرد، بلکه خودش بندگان را به توبه توفیق میدهد و به آنان پاداش نیز عطا میکند.
• این آیه امید را در دل گناهکاران زنده میکند و نشان میدهد که رحمت خدا بر غضب او پیشی گرفته است؛ پس هیچکس نباید از رحمت الهی ناامید شود.