Sure Bakara — Ayet 160

Kelime Anlamları:

• Tâbû (تابوا): Tövbe ettiler, günahlarından pişman olup Allah'a yöneldiler.
• Aslehû (أصلحوا): Bozduklarını düzelttiler, amellerini ve niyetlerini ıslah ettiler.
• Beyyenû (بيّنوا): Gizledikleri gerçekleri açıkladılar, ortaya koydular.
• Etûbu aleyhim (أتوب عليهم): Onların tövbesini kabul ederim, onlara rahmetle yönelirim.
• Tevvâb (التوّاب): Tövbeleri çokça kabul eden, kullarının tövbesine karşılık veren.
• Rahîm (الرحيم): Çok merhametli, kullarına şefkat ve lütuf sahibi.

Tefsir:

Bu mübarek âyet, Allah'ın rahmet kapısının sonuna kadar açık olduğunu müjdeleyen ilahî bir çağrıdır. Önceki âyetlerde, kitap ehlinin bazılarının hakikati gizleyip insanları doğru yoldan saptırdıkları ve bu yüzden Allah'ın lanetine uğradıkları bildirilmişti. İşte bu âyet, o gizleyenlere ve hata edenlere umut kapısını aralıyor: "Ancak tövbe edenler, hallerini düzeltenler ve gizledikleri gerçekleri açıklayanlar müstesna."

Burada üç önemli şart sayılıyor:

1. Tövbe: Kişinin işlediği hatadan pişmanlık duyarak Allah'a yönelmesi, günahı terk etmesi ve bir daha yapmamaya azmetmesi.
2. Islah: Sadece dille tövbe etmek yetmez; kişinin davranışlarını, amellerini ve niyetini düzeltmesi, bozduğu şeyleri yerli yerine koyması gerekir.
3. Beyan: Gizlenen hakikatlerin açıklanması, saklanan bilgilerin insanlara duyurulmasıdır. Bu, özellikle ilim ehli için çok önemlidir; bildiğini gizlemekten vazgeçip doğruyu anlatmaktır.

Bu şartları yerine getirenler için Allah Teâlâ şu müjdeyi veriyor: "İşte onların tövbesini kabul ederim." Yani Allah, onların bu samimi dönüşünü karşılıksız bırakmaz, günahlarını bağışlar ve onları rahmetine alır.

Âyetin sonunda ise Allah kendini tanıtıyor: "Ben tövbeleri çokça kabul edenim, merhamet edenim." Bu ifade, kullarına ne kadar yakın olduğunu, onların dönüşünü beklediğini ve affetmeyi sevdiğini gösterir. Hiçbir günah, Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyi gerektirecek kadar büyük değildir. Yeter ki kul, içten bir pişmanlıkla O'na yönelsin.

Sevgili kardeşim! Bu âyet, her birimize şunu fısıldıyor: Ne kadar hata etmiş olursan ol, ne kadar uzaklaşmış olursan ol, Allah'ın kapısı her zaman açıktır. O, kullarının tövbesinden hoşnut olur ve onları bağışlamayı çok sever. Önemli olan, hatadan dönmek, davranışları düzeltmek ve doğruyu söylemektir. Bu üç adımı attığında, Allah'ın rahmeti ve mağfireti seni karşılayacaktır. Sakın ümitsizliğe kapılma; çünkü Allah, tövbeleri kabul eden ve merhameti bol olandır.