سوره بقره — آیه 174

معانی کلمات:

• یکتمون: پنهان میکنند، پوشیده میدارند.
• ثمنًا قلیلًا: بهای اندک و ناچیز (متاع دنیوی).
• یزکّیهم: پاکشان نمیگرداند، از گناه پاکشان نمیکند.
• عذاب ألیم: عذاب دردناک و سخت.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه از کسانی سخن میگوید که آنچه را خودش در کتابهای آسمانی نازل کرده است، پنهان میکنند؛ بهویژه نشانههای پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوسلم) و حقایقی که به سود مردم و هدایت آنان است. آنان در برابر این کتمان و پنهانکاری، بهای اندکی از دنیا به دست میآورند؛ مانند مال، مقام، ریاست یا جلب رضایت مردم. اینان در حقیقت چیزی در شکمهای خود فرو نمیبرند جز آتش، زیرا آنچه از راه کتمان حق و رشوه و حرام به دست میآورند، سرانجام آنان را به آتش جهنم میکشاند؛ پس گویی خود آتش را خوردهاند. در روز قیامت نیز خداوند با آنان سخن نمیگوید؛ نه سخنی که مایه خوشحالی و رحمت باشد، بلکه با آنان با توبیخ و سرزنش سخن میگوید. همچنین آنان را پاک نمیگرداند و از آلودگی گناهانشان پاکشان نمیکند و برای آنان عذابی دردناک و سخت در پیش است.

فواید و پیامهای آیه:

• کتمان حق و پنهان کردن علم و دانشی که برای هدایت مردم لازم است، گناهی بزرگ است که عذاب سختی در پی دارد.
• دنیا و متاع اندک آن هرگز ارزش آن را ندارد که انسان حقیقت را فدا کند و به خاطر آن مرتکب گناه شود.
• پاکی روح و جان تنها به دست خداوند است و کسانی که حق را پنهان میکنند، از این پاکی و رحمت الهی محروم میمانند.
• این آیه هشداری است به همه عالمان و آگاهان که امانت علم و دانش را حفظ کنند و آن را در اختیار مردم بگذارند، نه اینکه برای رسیدن به منافع دنیوی آن را پنهان نمایند.
• ایمان واقعی اقتضا میکند که انسان در برابر هر بهایی، حق و حقیقت را برتر بداند و از هرگونه کتمان و تحریف آن بپرهیزد.