Baqara surasi — Oyat 176

Kalimalarning ma'nolari:

• Shiqoq – nifoq, ixtilof, haqdan uzoqlashish va qarama-qarshilik.
• Ba'id – juda uzoq, haqiqatdan yiroq.

Tafsir:

Ushbu azob – ya'ni ularga va'da qilingan og'ir jazo – shuning uchundirki, Alloh taolo o'z kitoblarini haq bilan, ya'ni hech qanday shubha va ziddiyat bo'lmagan holda, bandalarini to'g'ri yo'lga hidoyat qilish uchun nozil qilgan. Bu kitoblar o'z ichida haqni, adolatni va to'g'ri yo'lni mujassam etgan. Lekin ular (yahudiy va boshqa kitob ahli) bu haqni inkor etib, unga iymon keltirmadilar.

Alloh taolo kitoblarni nozil qilganki, ular o'qilib, bayon qilinsin va amal qilinsin. Ammo ayrim odamlar bu kitoblarga nisbatan ixtilof qildilar – bir qismiga iymon keltirib, boshqa qismini inkor etdilar yoki yashirdilar. Ular haqni o'zlarining dunyoviy manfaatlariga almashtirdilar va bilganlarini yashirdilar.

Kim Allohning kitoblariga nisbatan bunday ixtilof qilsa, ya'ni biriga ishonib, boshqasini rad etsa, u albatta haqdan juda uzoq bo'lgan ixtilof va nifoq ichidadir. Bu nifoq ularni to'g'ri yo'ldan butunlay chiqarib yuborgan va ular haqiqatdan shu qadar uzoqlashganki, endi ularga yetib borishlari qiyin.

Olingan saboqlar va foydalar:

1. Alloh taolo o'z kitoblarini haq bilan nozil qilgan – demak, Qur'on va boshqa ilohiy kitoblar mutlaq haqiqatdir. Ularda hech qanday xato yoki ziddiyat yo'q.
2. Kitobga nisbatan ixtilof qilish – ya'ni bir qismiga ishonib, bir qismini inkor etish – insonni haqdan uzoqlashtiradigan eng katta xatolardandir. Musulmon sifatida biz butun Qur'onga va barcha ilohiy kitoblarga iymon keltiramiz.
3. Ilmni yashirish va haqni aytmaslik – katta gunohdir. Har bir inson o'zi bilgan haqiqatni oshkor etishi va boshqalarga yetkazishi lozim.
4. Bu oyat bizni Qur'onga to'liq iymon keltirishga, undagi barcha hukmlarga amal qilishga va undan hech bir qismini rad etmaslikka chorlaydi. Chunki Qur'on – Allohning so'zidir va unda hech qanday nuqson yo'q.
5. Ixtilof va nifoq – insonni halokatga olib boradigan yo'ldir. Birlik va ittifoq esa – najot yo'lidir. Musulmonlar birlashib, Kitobga to'liq amal qilishlari kerak.