Аль-Бакара сүрәсе — Аять 19

Сүзләрнең мәгънәләре:

• صَيِّبٍ — яңгыр, коеп яуган яңгыр.
• ظُلُمَاتٌ — караңгылыклар (бер-бер артлы килгән кат-кат караңгылык).
• رَعْدٌ — күк күкрәве (тавыш).
• بَرْقٌ — яшен (яктылык).
• الصَّوَاعِقِ — атылучы утлар, һәлак итүче яшеннәр (күкрәү белән килгән утлы корылмалар).
• حَذَرَ الْمَوْتِ — үлемнән куркып, үлем хәвефе аркасында.
• مُحِيطٌ — чолгап алучы, һәрьяклап урап алучы (бернәрсә дә аннан кача алмый).

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә икенче төркем монафикъларның (ике йөзлеләрнең) хәлен тагын бер мисал белән аңлата. Аларның хәле, күктән коеп яуган яңгырга охшаган. Ул яңгыр белән бергә кат-кат караңгылык, күк күкрәве тавышы һәм яшен яктылыгы килә. Бу яңгыр астында калган кешеләр, куркыныч авазлардан һәм атылучы утлардан (яшеннәрдән) үлемнән куркып, бармакларын колакларына тыгалар. Алар шуның белән үзләрен коткарырга тырышалар, ләкин бу аларны һәлакәттән саклап кала алмый.

Монафикълар да шулай: аларга хак дин килгәндә, ул аларга ачык һәм якты булып күренә, ләкин шул ук вакытта аларның йөрәкләрендә курку һәм шөбһә туа. Алар Коръән аятьләреннән һәм аның чакыруларыннан куркып, үзләрен аеру өчен "колакларын ябалар", ягъни хакны ишетмәскә тырышалар. Ләкин Аллаһы Тәгалә аларны һәрьяклап чолгап алган — алар Аның кулыннан кача алмыйлар, Аның белеме һәм кодрәте аларны урап ала. Аларның качулары, яшеренүләре бернәрсәгә дә ярамас, чөнки Аллаһы аларны белә һәм аларны Җәза көнендә үз хөкеменә тартачак.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Монафикъларның хәле — алар һәрвакыт курку һәм шөбһә эчендә яшиләр, чөнки алар хак белән батыл арасында тирбәләләр. Мөэмин кеше исә иманы ныклыгы аркасында тынычлыкта була.
2. Аллаһы Тәгаләнең кодрәте бөтен нәрсәне чолгап ала — кеше үзен никадәр генә яшерсә дә, Аллаһыдан кача алмый. Бу бәндәләрне Аллаһыдан куркырга һәм Аңа гына таянырга өйрәтә.
3. Курку һәм хәвеф кешене акылсыз эшләргә этәрә — монафикълар бармакларын колакларына тыгып, үлемнән качарга теләгәннәр, ләкин бу аларга файда бирмәгән. Чын иминлек — Аллаһыга иман китерүдә һәм Аның әмерләренә буйсынуда.
4. Бу аять мөэминнәргә сабак бирә: авырлыклар һәм куркынычлар вакытында Аллаһыга таянырга кирәк, ә качу яки яшеренү түгел, чөнки Аллаһы һәркемне күреп тора һәм һәрнәрсә Аның кулында.