Sure Bakara — Ayet 230

Kelime Anlamları:

• Tallakaها: Onu (üçüncü kez) boşadı.
• Tenhike: Onunla evlenmesi helal olmaz.
• Zevcen ğayrehu: Onun dışında başka bir eş.
• Yeterâceâ: Birbirlerine dönmeleri, yeniden evlenmeleri.
• Cünâh: Günah, sakınca.
• Hudûdullah: Allah'ın koyduğu sınırlar, evlilik ve boşanma hükümleri.

Tefsir:

Bu ayet, İslam'ın aile hayatına verdiği önemi ve boşanma konusundaki hassas dengeyi ortaya koymaktadır. Bir erkek, karısını üçüncü kez boşarsa, bu boşama kesinleşir ve kadın ona artık helal olmaz. Bu, evlilik müessesesinin ciddiyetini korumak ve boşanmanın gelişigüzel bir iş olmadığını öğretmek içindir. Kadının ilk kocasına helal olabilmesi için, onun başka bir erkekle gerçek ve samimi bir niyetle evlenmesi, bu evliliği cinsel birliktelikle tamamlaması ve bu evliliğin de sona ermesi (boşanma veya kocanın ölümü) ve iddet süresini beklemesi gerekir. Buradaki evlilik, kesinlikle "helallik için" yapılan sahte bir evlilik olamaz; böyle bir niyet, İslam'ın ruhuna aykırıdır ve büyük günahtır.

Eğer kadın, ikinci kocasından da ayrılır veya o kocası vefat ederse ve iddetini tamamlarsa, artık ilk kocasıyla yeniden evlenmesinde bir sakınca yoktur. Ancak bu yeniden evlilik, yeni bir mehir ve yeni bir akitle olmalıdır. Burada önemli olan şart, her iki tarafın da Allah'ın koyduğu sınırları gözetebileceklerine, yani evliliğin gerektirdiği hak ve sorumlulukları yerine getirebileceklerine dair samimi bir kanaat taşımalarıdır. Bu, affetme ve yeniden başlama kapısının açık olduğunu gösterir; ancak bu kapı, sorumluluk bilinciyle ve Allah'ın emirlerine saygıyla açılır.

Allah Teâlâ, bu hükümleri "bilen bir toplum" için açıkladığını buyuruyor. Buradan anlıyoruz ki, bu ilahi sınırlardan ancak akleden, düşünen ve Allah'ın hükümlerini hayatına uygulamaya gayret eden kullar gereği gibi istifade edebilir. Bu hükümler, insanın onurunu korumak, aile bağlarını sağlamlaştırmak ve toplumun huzurunu temin etmek için konulmuştur. Ey iman edenler! Bu sınırları ihlal etmekten sakının. Çünkü Allah'ın koyduğu sınırlar, sizin dünya ve ahiret mutluluğunuz içindir. Bu hükümlere uyanlar, hem dünyada huzurlu bir aile hayatı sürerler hem de ahirette Rablerinin rızasına kavuşurlar. Unutmayın ki, Allah'ın rahmeti geniştir; tövbe kapısı açıktır. Ancak bu rahmete ulaşmak için O'nun koyduğu sınırlara saygı göstermek ve hükümlerine teslim olmak gerekir.