સૂરા અલ-બકરા — આયત 258

1. શબ્દોના અર્થ:

• حَاجَّ: ઝઘડો કર્યો, દલીલ કરી, વાદવિવાદ કર્યો.
• آتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ: અલ્લાહે તેને સત્તા અને રાજ્ય આપ્યું.
• بُهِتَ: મૂંઝાઈ ગયો, આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો, તેની દલીલ કાપી નંખાઈ.
• الظَّالِمِينَ: અત્યાચારીઓ, પોતાના પર જુલમ કરનારા.

1. આયતની તફસીર:

શું તમે એ વ્યક્તિના કિસ્સા પર ધ્યાન આપ્યું નથી, જેણે ઇબ્રાહીમ (અ.સ.) સાથે તેમના રબ (પાલનહાર) વિશે દલીલબાજી કરી? એ વ્યક્તિ એટલા માટે આવું કર્યું કે અલ્લાહે તેને રાજસત્તા આપી હતી, જેથી તે અહંકારમાં આવી ગયો. જ્યારે ઇબ્રાહીમ (અ.સ.)એ કહ્યું: "મારો રબ એ છે, જે જીવન આપે છે અને મૃત્યુ આપે છે," ત્યારે તે દુષ્ટ રાજાએ કહ્યું: "હું પણ જીવન આપું છું અને મૃત્યુ આપું છું" — એટલે કે જેને ચાહું તેને મારી નાખું અને જેને ચાહું તેને જીવતો રાખું. ત્યારે ઇબ્રાહીમ (અ.સ.)એ એક વધુ સ્પષ્ટ અને પ્રબળ દલીલ રજૂ કરી: "અલ્લાહ સૂર્યને પૂર્વ દિશામાંથી ઉગાડે છે, તો તમે તેને પશ્ચિમ દિશામાંથી ઉગાડી બતાવો!" આ સાંભળતાં જ તે કાફિર મૂંઝાઈ ગયો, તેની દલીલ કાપી નંખાઈ અને તે હારી ગયો. અલ્લાહ અત્યાચારી લોકોને સત્ય માર્ગ તરફ દોરતો નથી, કારણ કે તેઓ પોતે જ અહંકાર અને જુલમના કારણે હિદાયત (સન્માર્ગ) સ્વીકારવા તૈયાર નથી હોતા.

1. આયતમાંથી શીખવા મળતી ફાયદાઓ:

• અલ્લાહની કુદરત અને સત્તા અનંત છે; તે જ સાચો જીવન આપનાર અને મૃત્યુ આપનાર છે. આ દુનિયાની કોઈ સત્તા તેની સાથે મુકાબલો કરી શકતી નથી.
• સત્તા અને ધન-દોલત માણસને અહંકારી બનાવી શકે છે, પરંતુ સાચો મોમિન (ઈમાનવાળો) એ સમજે છે કે બધું અલ્લાહ તરફથી મળેલી અમાનત છે.
• સત્યની દલીલ હંમેશા પ્રબળ હોય છે; જૂઠ અને અહંકારનો અંત મૂંઝવણ અને હારમાં જ થાય છે.
• અલ્લાહ તેવા લોકોને સન્માર્ગ આપતો નથી, જેઓ જાણી જોઈને જુલમ અને અહંકારના રસ્તે ચાલે છે.
• આ આયત આપણને શીખવે છે કે અલ્લાહની એકતા (તૌહીદ) પર દૃઢ રહેવું, અને સત્યની દલીલ સાથે અહંકારીઓનો સામનો કરવો — આ જ સાચા ઈમાનની નિશાની છે.