Аль-Бакара сүрөсү — Аят 76

1. Сөздөрдүн маанилери:

• لَقُوا — жолукту, учурашты.
• خَلَا — жалгыз калды, өз ара бөлүнүп калды.
• فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ — Аллах силерге ачкан, билдирген, аян кылган нерселер (б.а. Тооратта Мухаммед пайгамбар тууралуу келген далилдер).
• لِيُحَاجُّوكُم — силерди айыптап, каршы далил келтириш үчүн, талашып-тартышыш үчүн.
• أَفَلَا تَعْقِلُونَ — акылыңарды иштетип, ойлонбойсуңарбы?

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят яхудилердин ичиндеги эки жүздүүлөрдүн (мунафыктардын) карама-каршы жүрүм-турумун ачып берет. Алар ыймандууларга жолукканда тилдери менен «биз да ыйман келтирдик» деп айтышчу. Себеби алар Тооратта Мухаммед пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) келери тууралуу жазылган белгилерди жакшы билишчү. Бирок өз ара жалгыз калышканда, алардын башчылары жана акылдуулары калгандарын жемелеп: «Эмнеге силер ыймандууларга Аллах китебиңерде ачып берген нерселерди — Мухаммеддин чыныгы пайгамбар экенин — айтып коёсуңар? Анан алар ошону менен кыямат күнү Раббиңердин алдында силерге каршы далил келтирип, силерди айыпташпайбы? Эмнеге акылыңарды иштетип, мунун кесепетин ойлонбойсуңар?» — дешчү.

Башкача айтканда, алар эки жүздүүлүк кылышкан: сырт көзгө ыймандууларга ишенишкендей көрүнүп, ич ара чындыкты жашырып, өздөрүнүн өз оозу менен айткан далилдери өздөрүнө каршы курал болуп калышынан коркушкан. Бул алардын акыйкатты моюнга алуудан качканын жана наадандык менен өздөрүнө зыян келтиргенин көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акыйкатты жашыруу адал эмес: Аллах ачкан чындыкты жашыруу же бурмалоо адамды адашууга алып барат. Ыймандуу адам дайыма чындыкты айтып, ага бекем турушу керек.
• Эки жүздүүлүк зыян: Эки тилдүүлүк, эки жүздүүлүк адамдын ички дүйнөсүн бузат жана коомдо ишенимди жок кылат. Ислам ачык-айкындыкты, чынчылдыкты талап кылат.
• Акылды иштетүү: Аллах бизди ойлонууга, акылыбызды иштетүүгө чакырат. Акыл менен ойлонгон адам акыйкатты тааныйт жана туура жолду тандайт.
• Далилдин күчү: Чындык дайыма өзүнө далил болот. Мухаммед пайгамбардын (с.а.в.) чыныгы пайгамбар экенин Тоорат да, Инжил да, башка китептер да тастыктайт. Бул Исламдын акыйкаттыгынын дагы бир далили.
• Ислам — акыл жана чындык дини: Ислам адамды акыйкатты издөөгө, ойлонууга жана Аллахтын аяттарын терең түшүнүүгө үндөйт. Бул дин адамдын жаратылышына шайкеш келген туура жол.