بقرہ سۈرىسى — ئايەت 76

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• خَلَا: يالغۇز قالدى، خالىي بولدى، يېنىدا باشقا ئادەم قالمىدى.
• فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ: ئاللاھ سىلەرگە ئاشكارا قىلىپ بەردى، ئېچىپ بەردى؛ بۇ يەردە تەۋراتتا مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ پەيغەمبەرلىكى ھەققىدىكى ئىلمىنى كۆرسىتىدۇ.
• لِيُحَاجُّوكُم: ئۇلار سىلەر بىلەن مۇنازىرىلىشىشى، سىلەرگە قارشى دەلىل كەلتۈرۈشى ئۈچۈن.
• عِندَ رَبِّكُمْ: پەرۋەردىگارىڭلارنىڭ ھۇزۇرىدا، يەنى قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ ئالدىدا.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

بۇ ئايەت يەھۇدىيلارنىڭ ئىككى يۈزلۈك ۋە مۇناپىقلىقچان قىلمىشلىرىنى ئاشكارىلايدۇ. ئۇلار مۇئمىنلەر بىلەن ئۇچراشقاندا، تىللىرى بىلەن «بىز ئىمان ئېيتتۇق» دەپ، ئۆزلىرىنى مۇسۇلمانلارغا ئوخشاش كۆرسىتىدۇ. ئەمما ئۆزئارا خالىي بولغاندا، يەنى يەھۇدىيلار يالغۇز قېلىپ ئۆزئارا سۆزلىشىشكەن چاغدا، ئارىلىرىدىكى ئەقىللىق كىشىلەر مۇناپىقلارنى ئەيىبلەپ: «سىلەر مۇئمىنلەرگە ئاللاھ تەۋراتتا ئاشكارىلاپ بەرگەن ھەقىقەتنى، يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ پەيغەمبەرلىكىنى ئېيتىپ بېرىۋاتامسىلەر؟ ئۇلار بۇنى سىلەرگە قارشى دەلىل قىلىپ، قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا سىلەرنى ئەيىبلەيدۇ-دە، ئۇلارغا: ئۆز كىتابىڭلاردا ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىكىنى ئېتىراپ قىلغان تۇرۇپ، نېمىشقا ئۇنىڭغا ئەگەشمەيسىلەر؟ دەيدۇ» دەپ ئەيىبلەيدۇ. ئاخىرىدا ئاللاھ ئۇلارنى ئەقلىنى ئىشلىتىشكە چاقىرىپ: «ئەقلىڭلارنى ئىشلەتمەمسىلەر؟» دەيدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• ئىسلام دىنى ھەقىقەت ۋە سەمىمىيەت دىنىدۇر؛ ئىككى يۈزلۈك مۇناپىقلىق ۋە ئالدامچىلىق ئىسلامدا قاتتىق ئەيىبلىنىدۇ.
• ئاللاھ تائالا ئىنسانلارنى ئەقلىنى ئىشلىتىشكە، ھەقىقەتنى تونۇش ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشقا چاقىرىدۇ.
• ئىسلام ھەقىقەتنى ئاشكارىلايدۇ، ھەقىقەتنى يوشۇرۇش ۋە ئۇنىڭدىن قېچىش ئاخىرەتتە ئىنسانغا زىيان كەلتۈرىدۇ.
• ئىمان ۋە ئەمەل بىرلىكتە بولۇشى كېرەك؛ پەقەت تىل بىلەن ئېيتىپ، ئەمەلدە ئىنكار قىلىش مۇناپىقلىقتۇر.
• قۇرئان كەرىم ئىنسانلارنى ھەقىقەتكە يېتەكلەيدىغان، ئەقىل ۋە پەراسەتنى ئىشلىتىشكە چاقىرىدىغان مۇبارەك كىتابتۇر.