بقرہ سۈرىسى — ئايەت 75

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• أَفَتَطْمَعُونَ: ئۈمىد قىلامسىلەر؟ ئارزۇ قىلامسىلەر؟
• أَن يُؤْمِنُوا لَكُمْ: ئۇلار (يەھۇدىلار) سىلەرگە ئىشىنىپ، سىلەر ئېيتقان نەرسىلەرنى تەستىقلىشىنى.
• فَرِيقٌ مِّنْهُمْ: ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى بىر تۈركۈم كىشىلەر، يەنى ئۇلارنىڭ ئۆلىمالىرى.
• يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ: ئۇلار ئاللاھنىڭ سۆزىنى، يەنى تەۋراتنى ئاڭلايدۇ.
• يُحَرِّفُونَهُ: ئۇنى ئۆزگەرتىدۇ، بۇرمىلايدۇ.
• مِن بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ: ئۇنى چۈشەنگەندىن كېيىن، يەنى مەنىسىنى ۋە ھەقىقىي مەزمۇنىنى ئېنىق بىلگەندىن كېيىن.
• وَهُمْ يَعْلَمُونَ: ئۇلار بىلىپ تۇرۇپ (يالغان سۆزلەيدۇ، ئۆزگەرتىدۇ).

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇئمىنلەر! سىلەر يەھۇدىلارنىڭ سىلەر ئېلىپ كەلگەن دىنغا ئىشىنىشىنى، سىلەرنى تەستىقلىشىنى ئۈمىد قىلامسىلەر؟ ھەل بولمىدى، ئۇلارنىڭ ھەقىقىي ئەھۋالىنى بىلىپ تۇرۇپ، ئۇلاردىن بۇنداق ئۈمىد قىلىش توغرا ئەمەس. چۈنكى ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى بىر تۈركۈم ئۆلىمالار ئاللاھنىڭ سۆزىنى — تەۋراتنى ئاڭلاپ، ئۇنىڭ مەنىسىنى ۋە ھەقىقىي مەزمۇنىنى ئېنىق چۈشىنىپ بولغاندىن كېيىن، ئۇنى بىلىپ تۇرۇپ ئۆزگەرتىدۇ، بۇرمىلايدۇ. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ قىلىۋاتقان ئىشىنىڭ يالغانلىقىنى ۋە ئاللاھنىڭ كالامىنى ئۆزگەرتىۋاتقانلىقىنى ئېنىق بىلىدۇ. ئۇلار ھەقىقەتنى بىلىپ تۇرۇپ، ئۇنى يوشۇرىدۇ ۋە بۇرمىلايدۇ. مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈپىتىنى تەۋراتتا ئېنىق كۆرۈپ تۇرۇپمۇ، ئۇنى ئۆزگەرتىپ، ھەقىقەتنى يوشۇرغانلىرىدەك، ئەمدىمۇ ئۇلارنىڭ ئىمان ئېيتىشىنى ئۈمىد قىلىش بىھۇدە ئارزۇدۇر. ئۇلار ھەقىقەتنى بىلىپ تۇرۇپ، ئۆز مەنپەئەتى ۋە ھاۋايى-ھەۋەسلىرى ئۈچۈن ئۇنى بۇرمىلايدىغان كىشىلەردۇر.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرگە ھەقىقەتنى بىلىپ تۇرۇپ، ئۇنى بۇرمىلايدىغان ۋە يوشۇرىدىغان كىشىلەرنىڭ ئىمان ئېيتىشىنى ئۈمىد قىلىشنىڭ بىھۇدە ئىكەنلىكىنى ئۆگىتىدۇ. بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنى ئەقىللىق بولۇشقا، ھەقىقەتنى ئېنىق بىلىپ، ئاندىن ھەرىكەت قىلىشقا يېتەكلەيدۇ.
• ئىسلام دىنى ھەقىقەتنى ئىزدەش، ئىلىم ئېلىش ۋە ئەقىلنى ئىشلىتىش دىنىدۇر. ئاللاھ تائالا ئىنسانلارنى ئويلىنىشقا، چۈشىنىشكە ۋە ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشقا چاقىرىدۇ.
• بۇ ئايەت شۇنى كۆرسىتىدۇكى، ئىسلام دىنى ھەر قانداق كىشىگە ئوچۇق، ئۇنىڭ ھەقىقىيلىكى ئېنىق ۋە روشەندۇر. كىمكى ئەقىلنى ئىشلىتىپ، ھەقىقەتنى ئىزدىسە، ئىسلامنىڭ ھەقىقەت ئىكەنلىكىنى بايقايدۇ.
• ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقەتنى بۇرمىلايدىغان، يوشۇرىدىغان ۋە يالغان سۆزلەيدىغان كىشىلەردىن ساقلىنىشقا، ھەمىشە راستچىل ۋە ئادالەتلىك بولۇشقا ئۆگىتىدۇ.
• بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنى ئۈمىدسىزلىككە چۆكمەستىن، بەلكى ئاللاھنىڭ ھىدايىتىگە تايىنىپ، سەۋر-قانائەت بىلەن دەۋەت قىلىشقا، ھەقىقەتنى تارقىتىشقا ئىلھاملاندۇرىدۇ. ئاللاھ كىمنىڭ قەلبىنى ئاچسا، شۇ كىشى ئىمان ئېيتىدۇ؛ بىزنىڭ ۋەزىپىمىز پەقەت ئېنىق ۋە راستچىللىق بىلەن دەۋەت قىلىشتۇر.