Suuratu Al-Baqarah — Aaya 92

Ma’anii Kelme (Firooji Kelmeoji):

• الْبَيِّنَاتِ (Al-Bayyinaat): Ma’anii mum ko daliliji ɓannguɗi, ko wayi kaawiseeji (mu’ujizaaji) ɗi Alla hokki Muusaa, ɗi holli goongu makko.
• الْعِجْل (Al-‘Ijl): Ko nagge tokosal ngal yahuud en mbaɗi ngal dewal (sanam) ɓe ngooɗi ngal caggal Muusaa.
• ظَالِمُونَ (Dhaalimuun): Ko tooñooɓe e hoore maɓɓe, sabu ɓe ngooɗi ko goongai e ɓe njaɓaani, ɓe mbelti keefeere.

Firo Aayta (Tafsir):

Goonga, Alla nulii Muusaa e mooɗon e daliliji ɓannguɗi ɗi holli goongu makko, ko wayi kaawiseeji mawɗi: ɗi maayo (tuufaan), ɗi ɓiɓɓe jawle (jarad), ɗi kuli (qummal), ɗi paɗe (dofooje), e ko nanndi e ɗuum, ɗi Alla holli yahuud en ngam ɓe goongina Muusaa. Kono hay e ɗuum, caggal nde Muusaa yahi to Alla e waktu keeriiɗo (miiqaati) ngam jaɓde Tawreeta, on ngooɗi nagge tokosal ngal ɓe mbaɗi e kaŋŋe, ɓe ngooɗi ngal dewal, ɓe ndewi ngal. Ɗuum ko tooñannde mawnde e hoore mooɗon, sabu on njaɓaani neemaaji Alla, on mbelti keefeere, on ngooɗi ko Alla harmini, on ngooɗi ko goongai e ɗuum, hay nde ɓanngaani e mooɗon goongu Muusaa. On woni tooñooɓe e hoore mooɗon, sabu ko on mbaɗi ko bakkaat e dow laawol goongal.

Faaydeeji (Fuuɗe ɗe min njaɓata e ndee aayta):

1. Ɗuum holli ko waɗi yahuud en e ɓaawo maɓɓe: ɓe njaɓaani neemaaji Alla, ɓe mbelti keefeere hay nde kaawiseeji ɓannguɗi ngari e maɓɓe. Ɗuum ina reenin min e nanndude e maɓɓe e yeddoore neemaaji Alla.
2. Ina holli min mawngu Alla e yaafuya makko: hay nde ɓe ngooɗi ko mawngu, O nuli e maɓɓe annabaaɓe ɓaawo ɗuum, ngam O fewtina ɓe e laawol goongal. Ɗuum holli yurmeende Alla e dow jiyaaɓe makko.
3. Ina janngin min ɗum: ko goongai e dewal ko Alla tun, kala dewol goɗngol ko bakkaat mawngol e tooñannde. Ɗuum ina ɓeyda min yiɗde Alla e jokkude annabaaɓe makko, ɓe ndewtaa hay goɗɗo goo.
4. Ina reenin min e dewol caahuɗo (shirk), sabu ɗuum ko bakkaat ɓurɗo mawnude e dow hoore neɗɗo, kadi ko ngal nafataa hay e hoore mum, wano yahuud en ngooɗiri nii.
5. Ina holli min ɗum: neɗɗo ina foti jaɓde goongal ko yaawi, o woto ñiiñu e mum, sabu ñiiñgol e goongal ina addana tooñannde e bakkaat, wano waɗi yahuud en nii.