Baqara surasi — Oyat 92

Kalimalarning izohi:

• الْبَيِّنَاتِ (al-bayyinat): Aniq, ochiq-oydin dalillar va mo‘jizalar.
• اتَّخَذْتُمُ (ittakhaztum): O‘zingizga tutdingiz, iloh qilib oldingiz.
• الْعِجْلَ (al-‘ijl): Buzoq — ya’ni Samariy yasagan buzoq haykali.
• مِن بَعْدِهِ (min ba‘dihi): Undan keyin, ya’ni Muso alayhissalomning (Turdagi munojoat uchun) ketishidan so‘ng.
• ظَالِمُونَ (zolimun): O‘z nafslariga va Allohning huquqiga zulm qiluvchilar, haddan oshuvchilar.

Tafsir:

Ey Banu Isroil! Sizlarga Muso alayhissalom Robbining buyrug‘i bilan juda aniq va yorqin mo‘jizalar bilan keldi. Uning payg‘ambarligini tasdiqlovchi bu dalillar shunchalik ravshan ediki, ularni inkor etish uchun hech qanday bahona qolmagan edi. Bu mo‘jizalar orasida daryoning yorilishi, tayoqning ajdahoga aylanishi, qo‘lning nur sochishi, to‘fon, chigirtka, bit va qurbaqalar kabi azob-uqubatlar ham bor edi. Bularning barchasi Musoning haq ekanini ko‘rsatuvchi ochiq hujjatlar edi.

Ammo sizlar, ey Banu Isroil, Muso alayhissalom Robbingiz bilan muloqot qilish uchun Tur tog‘iga ketganlaridan so‘ng, aqlsizlarcha buzoqni iloh qilib oldingiz. O‘sha buzoq haykaliga sajda qildingiz va uni Allohning o‘rniga ibodat qiladigan ma’budga aylantirdingiz. Holbuki, sizlar o‘z qo‘lingiz bilan ko‘rgan mo‘jizalardan keyin bu ishni qilish bilan o‘z nafslaringizga va Allohning haqiga ochiq-oydin zulm qildingiz. Sizlar bilgan holda, ixtiyoriy ravishda shirkka qo‘l urdingiz va haddan oshdingiz.

Bu voqea sizlarga shuni o‘rgatadiki, Allohning ne’matlari va mo‘jizalari insonni faqat o‘sha paytdagina to‘g‘ri yo‘lda ushlab turadi, lekin qalb mustahkam bo‘lmasa, keyinchalik shayton uni osongina yo‘ldan ozdiradi. Shu sababli, har bir mo‘min o‘z e’tiqodini doimiy ravishda mustahkamlashi, ilm va taqvo bilan qalbini quvvatlantirishi lozim. Allohga ixlosingizni saqlang, chunki Uning oldida hech qanday ma’bud haqiqiy emas, faqat Uning O‘zigina ibodatga loyiqdir. Bu qissadan ibrat oling va shirkning har qanday ko‘rinishidan qoching, zero Alloh taolo bandalariga nihoyatda mehribon bo‘lib, tavba qilganlarni kechiradi va ularni yana O‘zining rahmatiga oladi.