Ta-Ha surəsi — Ayə 128

Kəlmələrin mənaları:

• Əfələm yəhdi ləhüm – Məgər onlara (Məkkə müşriklərinə) doğru yol göstərmədi, bəlli olmadı?
• Kəm əhləkna – Nə qədər məhv etdik, nə çox.
• Qürun – Keçmiş ümmətlər, nəsillər, tayfalar.
• Yəmşun fi məsakinihim – Onlar (bu müşriklər) o məhv edilmişlərin yerlərində, evlərində gəzib-dolaşırlar.
• Li-uli-n-nuha – Ağıl sahibləri, sağlam düşüncəli insanlar üçün.

Təfsir:

Ey Peyğəmbər! Məgər sənin qövmünə, bu müşriklərə doğru yol göstərən, onları haqqa yönəldən bir dəlil gəlməyibmi? Biz onlardan əvvəl neçə-neçə ümmətləri, neçə-neçə tayfaları məhv etdik. Onlar öz gücləri, var-dövlətləri və çoxluqları ilə öyünürdülər, lakin Biz onları küfrləri və peyğəmbərlərə qarşı çıxmaları səbəbindən büsbütün yerlə-yeksan etdik. İndi bu Məkkə müşrikləri ticarət üçün Şam səfərlərinə çıxarkən o məhv edilmiş ümmətlərin – Səmud qövmünün, Lut tayfasının, Hicr əhlinin – viran qalmış yerlərindən, dağılmış evlərindən keçirlər, onların aqibətini öz gözləri ilə görürlər. Bu mənzərələr onlara ibrət olmalı deyilmi?

Həqiqətən, bu keçmiş ümmətlərin başına gələnlər, onların məhv edilməsi və bu gün o yerlərin viranə qalması – bütün bunlarda ağıl sahibləri üçün böyük ibrətlər, dərin düşüncəyə səbəb olan açıq-aydın dəlillər vardır. Çünki ağıl sahibi olan insan bu mənzərələrdən özü üçün dərs götürər, keçmişlərin aqibətindən ibrət alar və Allahın qüdrətini, onun vədinin doğruluğunu dərk edər.

Ey insan! Bu gün də o keçmiş ümmətlərin xarabalıqları qarşısında dayanıb düşünən varmı? O viranə yerlər sənə səssiz bir dillə deyir: "Bura bir zamanlar qürurlu, varlı, lakin Allahı inkar edən insanların yurdu idi. Onların heç biri bu gün yoxdur, amma onların başına gələnlər sənin üçün bir xəbərdarlıqdır." Ey ağıl sahibi! Bu səssiz xəbərdarlığı eşit, qəlbini oyat, keçmişlərin aqibətindən ibrət al və Allahın yoluna qayıt. Çünki Allahın mərhəməti genişdir, tövbə edənləri bağışlayar, amma inad edib küfr üzərində israr edənləri də keçmiş ümmətlər kimi yaxalayar. Bu dünya fani bir yerdir, əbədi olan axirətdir. Ağıllı insan o kəsdir ki, bu günü axirəti üçün fürsət bilsin və Allahın razılığını qazanmağa çalışsın.