Ənbiya surəsi — Ayə 43

Kəlmələrin mənaları:

• Alihə – tanrılar, məbudlar.
• Təmneu hum – onları qoruyar, müdafiə edər.
• Min dunina – bizdən başqa, Allahdan qeyri.
• La yestətiunə nəsrə ənfusihim – özlərini belə qorumağa, yardım etməyə qadir deyillər.
• La hum minna yushəbun – onlar Bizim tərəfimizdən himayə olunmazlar, yəni əzabımızdan qorunmaq üçün onlara aman verilməz.

Təfsir:

Bu ayə, müşriklərin və kafirlərin batil inanclarını ifşa edir və onların Allahdan qeyri ibadət etdikləri tanrıların nə qədər aciz və gücsüz olduğunu açıq şəkildə ortaya qoyur. Allah-təala buyurur: "Yoxsa onların Bizdən başqa özlərini qoruya biləcək tanrıları varmı?" Bu, istehza və tənbeh üslubunda verilmiş bir sualdır. Yəni, onların ibadət etdikləri bütlər, heykəllər və ya başqa məbudlar – hansı ki, heç bir şeyə qadir deyillər – onları Allahın əzabından qoruya bilərmi? Əlbəttə ki, yox!

Sonra Allah-təala bu tanrıların acizliyini vurğulayır: "Onlar hətta özlərini belə qorumağa qadir deyillər." Bir məxluq özünə fayda verə bilmirsə, zərəri özündən dəf edə bilmirsə, necə ola bilər ki, başqalarını qorusun və onlara kömək etsin? Bu, tamamilə məntiqsiz və ağılsızca bir iddiadır. Özünü belə qoruya bilməyən bir varlıqdan yardım gözləmək, ən böyük cəhalətdir.

Ayənin sonunda isə buyurulur: "Və onlar Bizim tərəfimizdən himayə olunmazlar." Yəni, bu saxta tanrılar nəinki başqalarını qoruya bilmirlər, hətta özləri də Allahın əzabından qaça bilməzlər və heç bir kimsə onlara aman verə bilməz. Onlar Allahın qüdrətindən kənarda deyillər, tamamilə Onun iradəsi altındadırlar.

Bu ayə bizə öyrədir ki, yalnız Allah-təala hər şeyə qadirdir, Ondan başqa heç bir varlıq nə özünə, nə də başqasına fayda və ya zərər verə bilməz. İnsan nə qədər ağıllı olsa da, əgər Allahdan qeyrisinə üz tutarsa, ziyana uğrayar. Çünki yalnız Allah qoruyandır, yalnız O yardım edəndir. Ey insanlar! Sizə zərər toxunduğunda yalnız Allaha sığının, yalnız Ondan kömək diləyin. O, bütün çətinlikləri aradan qaldıran, bütün qapıları açandır. Allahdan qeyrisinə ümid bağlamaq, kölgəyə söykənmək kimidir – bir anlıq rahatlıq versə də, əslində heç bir faydası yoxdur.

Bu ayə həm də möminlərə bir təsəllidir: Siz Allahın himayəsindəsiniz, O sizi qoruyur. Elə isə nə üçün qorxasınız? Nə üçün Allahdan qeyrisindən çəkinəsiniz? Allah sizinlədir, O sizə kifayətdir. İmanınızı möhkəmləndirin, yalnız Allaha təvəkkül edin və bilin ki, O, ən yaxşı qoruyandır.