Sure Enbiyâ — Ayet 43

Kelime Anlamları:

• Âlihe: İlahlar, tanrılar, tapınılan varlıklar.
• Yemneûhum: Onları korur, engeller, savar.
• Min dûninâ: Bizim dışımızda, bizden başka.
• Lâ yestetîûne: Güç yetiremezler, beceremezler.
• Nasra enfüsihim: Kendi nefislerine (kendilerine) yardım etmeyi.
• Yüshabûn: Korunurlar, himaye edilirler, kendilerine göz açtırılmaz.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, müşriklerin tutarsızlığını ve akıl yürütmedeki çelişkilerini gözler önüne seriyor. Onlar, Allah’tan başka edindikleri putların kendilerini azaptan koruyacağını, sıkıntılı anlarında onlara yardım edeceğini ve onları Allah’ın cezasından kurtaracağını zannediyorlardı. İşte bu zanlarına karşılık Yüce Allah, onlara şu soruyu yöneltiyor: "Yoksa onların, bizim azabımızı kendilerinden savacak ilahları mı var?"

Bu soru, aslında onların iddialarının ne kadar asılsız olduğunu ortaya koyan bir sorgulamadır. Çünkü o putlar, taştan ve tahtadan yontulmuş, ne kendilerine ne de başkalarına fayda veya zarar verebilen cansız varlıklardır. Allah Teâlâ bu noktada onların acziyetini şöyle dile getiriyor: "Onlar, kendi nefislerine bile yardım edemezler." Yani o ilahlar, kendilerine gelecek bir zararı dahi savamazlar, kendi başlarına gelen bir musibeti gideremezler. Kendine yardım edemeyen bir varlığın, başkasına yardım etmesi nasıl beklenir?

Âyetin sonunda ise şu gerçek vurgulanıyor: "Ve onlar, bizim tarafımızdan korunmazlar." Yani o sahte ilahlar, Allah’ın azabından kendilerini kurtaracak bir himayeye, bir koruyucuya sahip değildirler. Onlar da tıpkı kendilerine tapanlar gibi Allah’ın kudreti karşısında âcizdirler. Ne kendilerini ne de kendilerine ibadet edenleri Allah’ın cezasından kurtarabilirler.

Bu âyet, bizlere şu önemli dersi vermektedir: Güç ve kudret yalnızca Allah’a aittir. O’ndan başkasına sığınmak, O’ndan başkasından yardım istemek, insanı ancak hayal kırıklığına uğratır. Gerçek dost, gerçek koruyucu ve gerçek yardımcı yalnızca Allah’tır. O’na gönülden bağlanan, O’na tevekkül eden kimse, hiçbir zaman yalnız ve yardımsız kalmaz. Rabbimiz, kendisine sığınan kullarını asla yüzüstü bırakmaz; onları korur, kollar ve en güzel şekilde mükâfatlandırır. Ne mutlu o kimselere ki, güçlerini ve umutlarını yalnızca Allah’a bağlarlar!