انبیاء سۈرىسى — ئايەت 49

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇسا ۋە ھارۇن ئەلەيھىسسالامغا بەرگەن كىتاب — تەۋراتنى تەسۋىرلەپ، ئۇنىڭدىن پايدىلىنىدىغان كىشىلەرنىڭ سۈپىتىنى بايان قىلىدۇ.

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• يَخْشَوْنَ: «خەشىيە» دىن بولۇپ، ھۆرمەت بىلەن قوشۇلغان چوڭقۇر قورقۇنچ دېمەكتۇر. بۇ، پەقەت قورقۇش ئەمەس، بەلكى قەلبنىڭ تەۋەززۇئ ۋە ئىتائەت ھالىتىدە بولۇشىدۇر.
• بِالْغَيْبِ: كۆرمەي تۇرۇپ، يوشۇرۇن ھالدا دېمەكتۇر. يەنى ئاللاھنى كۆرمىگەن تۇرۇپ، ئۇنىڭ ھۇزۇرىدا ھېساب بېرىدىغانلىقىغا ئىشىنىپ قورقۇش.
• مُشْفِقُونَ: «ئىشفاق» دىن بولۇپ، قاتتىق ئەندىشە قىلىش ۋە قورقۇش مەنىسىدە. بۇ، ئادەمنىڭ ئۆزىنى خەتەردىن ساقلىنىشقا ئۈندەيدىغان ئەندىشىلىك قورقۇنچىدۇر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئۆتكەن ئايەتلەردە تىلغا ئېلىنغان تەقۋادار كىشىلەرنىڭ ئالاھىدىلىكىنى تېخىمۇ ئېنىق بايان قىلىدۇ. ئۇلار شۇنداق كىشىلەرنىڭكى، پەرۋەردىگارىدىن كۆرمىگەن ھالدا قورقىدۇ. يەنى ئۇلار ئاللاھنى كۆز بىلەن كۆرمىگەن، ئۇنىڭ ئازابىنىمۇ كۆرمىگەن تۇرۇپ، ئۇنىڭغا ۋە ئۇنىڭ ۋەدىلىرىگە چىن دىلىدىن ئىشىنىدۇ ۋە ئۇنىڭ ھۇزۇرىدا ھېساب بېرىدىغانلىقىدىن قەلبىدە چوڭقۇر قورقۇنچ تۇتىدۇ. ئۇلار يالغۇز كىشىلەر ئارىسىدا ئەمەس، بەلكى يالغۇز قالغان چاغلىرىدىمۇ ئاللاھنىڭ كۆزىتىشىدە ئىكەنلىكىنى ئۇنۇتمايدۇ، شۇڭا ھەر قانداق يوشۇرۇن گۇناھتىن ساقلىنىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ يەنە بىر سۈپىتىنى بايان قىلىپ: «ئۇلار قىيامەت كۈنىدىنمۇ قاتتىق قورقىدۇ» دەيدۇ. قىيامەت كۈنىنىڭ دەھشىتى، ھېساب-سوراقنىڭ قاتتىقلىقى، جەھەننەمنىڭ ئازابى — بۇلارنىڭ ھەممىسى ئۇلارنىڭ قەلبىدە ئەندىشە پەيدا قىلىدۇ. شۇ ئەندىشە ئۇلارنى ياخشى ئەمەللەرگە ئۈندەيدۇ، گۇناھلاردىن يىراقلاشتۇرىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي ئىمان پەقەت تىل بىلەن ئېيتىلغان سۆز ئەمەس، بەلكى قەلبكە چوڭقۇر يىللىغان، كىشىنى ھەر ۋاقىت ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا ھېساب بېرىدىغانلىقىنى ئەسلىتىپ تۇرىدىغان ھاياتلىق پرىنسىپىدۇر. ئاللاھنى كۆرمىگەن تۇرۇپ ئۇنىڭدىن قورقۇش — ئىماننىڭ ئەڭ سەمىمىي ۋە ئەڭ ئالىي دەرىجىسىدۇر. شۇڭا ھەر بىرىمىز ئۆز قەلبىمىزنى تەكشۈرۈپ، يالغۇز قالغان چاغلىرىمىزدىمۇ ئاللاھنى ئەسلەپ، ئۇنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەشكە تىرىشىشىمىز كېرەك. قىيامەت كۈنىنى ئەسلەش قەلبنى يۇمشىتىدۇ، ئەمەلنى تۈزىتىدۇ ۋە ئادەمنى ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشتۈرىدىغان يولغا باشلايدۇ.