سوره انبیاء — آيت 49

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• يَخْشَوْنَ: ڊڄن ٿا، خوف رکن ٿا (خشيت يعني دل جو خوف جيڪو علم ۽ يقين سان گڏ هجي).
• بِالْغَيْبِ: غيب ۾، يعني الله کي ڏسڻ کان سواءِ، اڪيلائي ۾ به.
• مُشْفِقُونَ: شفقت هتان نه پر خوف معنيٰ ۾ آهي، يعني ڊڄندڙ، پريشان ۽ خائف.
• السَّاعَةِ: قيامت، جنهن جو وقت مقرر آهي.

2) تفسير:

هي آيت انهن ماڻهن جي ساراهه ۾ آهي جيڪي پنهنجي رب کان غيب ۾ ڊڄن ٿا، يعني اهڙو خوف جيڪو رياڪاري ۽ ماڻهن جي ڏيکاءَ کان پاڪ هجي. اهي اڪيلائي ۾ به الله جي ناراضگي کان بچن ٿا، جيتوڻيڪ انهن پنهنجي اکين سان الله کي نه ڏٺو آهي، پر ايمان جي روشنيءَ سان سندس عظمت ۽ سندس حساب جو يقين رکن ٿا. اهي ئي ماڻهو آهن جيڪي قرآن جي هدايت مان فائدو وٺن ٿا ۽ ان تي عمل ڪن ٿا. ان کان علاوه، اهي قيامت جي ڏينهن کان به ڊڄن ٿا، ان جي سختين ۽ حساب ڪتاب کي ياد رکي پنهنجي زندگي سنوارين ٿا. اهڙي طرح، سچو تقويٰ اهو آهي جو ماڻهو جي دل ۾ الله جو خوف ۽ آخرت جو خيال هميشه موجود هجي، رڳو ماڻهن جي سامهون نه، پر هر حال ۾.

3) فائدا ۽ ترغيب:

• هي آيت ٻڌائي ٿي ته سچو ايمان اهو آهي جو ماڻهو الله کي ڏسڻ کان سواءِ به سندس خوف رکي، ۽ اهو ئي ماڻهو قرآن جي هدايت جو حقدار بڻجي ٿو.
• غيب ۾ الله کان ڊڄڻ جو مطلب آهي ته ماڻهو جي دل ۾ الله جي عظمت ۽ سندس حساب جو يقين راسخ هجي، جنهن سان انسان گناهن کان بچي ٿو ۽ نيڪين ڏانهن وڌي ٿو.
• قيامت جو خوف انسان کي دنيا جي عارضي لذتن کان بچائي ۽ آخرت جي لازوال ڪاميابيءَ ڏانهن راغب ڪري ٿو.
• اهڙا ماڻهو ئي قرآن جي نور مان فائدو وٺن ٿا ۽ اهي ئي الله جا محبوب ۽ ڪامياب بندا آهن.
• اسان کي گهرجي ته رڳو ماڻهن جي سامهون نه، پر اڪيلائي ۾ به الله جو خوف ۽ آخرت جي حساب جو خيال رکون، ته جيئن اسان به انهن سعادت مندن ۾ شامل ٿي سگهون جن جي هن آيت ۾ تعريف ڪئي وئي آهي.