Haj surasi — Oyat 13

Kalimalarning ma'nolari:

• يَدْعُو – chaqiradi, ibodat qiladi.
• ضَرُّهُ – zarari.
• أَقْرَبُ – yaqinroq.
• نَّفْعِهِ – foydasi.
• لَبِئْسَ – naqadar yomon.
• الْمَوْلَى – yordamchi, homiy.
• الْعَشِير – hamroh, sherik.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo zaif iymonli, ikki yuzlamachi kishilarning holatini bayon qilmoqda. Ular Allohga emas, balki o'zlari uchun zarari foydasidan yaqinroq bo'lgan butlarga va yolg'on ma'budlarga ibodat qiladilar. Chunki bu butlar ularga na dunyoda foyda keltira oladi, na oxiratda shafoat qila oladi. Aksincha, ularga sig'inishlari tufayli ular dunyoda ham, oxiratda ham ziyon ko'radilar.

Bu kofir inson o'ziga zarar keltiradigan narsani chaqiradi va undan foyda kutadi. Holbuki, bu narsaning zarari yaqin va aniq, foydasi esa uzoq va yo'qdir. Alloh taolo bu ma'budlar haqida: "Naqadar yomon homiy va naqadar yomon hamrohdir", deb xabar bermoqda. Ya'ni, ular o'zlariga sig'inuvchilarga hech qanday yordam bera olmaydilar va ular uchun na dunyoda, na oxiratda foydali hamroh bo'la olmaydilar.

Foydalar:

1. Musulmon kishi faqat Allohga tavakkal qilishi va Undan yordam so'rashi lozim. Allohdan boshqaga ibodat qilish yoki undan umid qilish — bu eng katta xato va ziyondir.
2. Inson o'z hayotida foydali va zararli narsalarni farqlashni o'rganishi kerak. Haqiqiy foyda faqat Allohning amriga ergashishda, zarar esa Unga itoatsizlikdadir.
3. Bu oyat musulmonlarga iymonlarini mustahkamlashlari va Allohdan boshqa narsalarga suyanishdan qaytishlari haqida ogohlantirishdir. Chunki Allohdan boshqa har qanday "homiy" va "hamroh" — yomon va zararlidir.