Аль-Хаджж сүрөсү — Аят 14

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• جَنَّاتٍ (жаннаттар): Бак-дарактары калың, дарыялары агып турган бейиш бактары.
• تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ (алардын астынан дарыялар агып турат): Бейиштин бактарынын жана сарайларынын астынан суулар дайыма агып турат дегенди билдирет.
• يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ (Ал каалаган нерсесин кылат): Аллах Таала Өзү каалаган ишти аткарат, Аны эч ким мажбурлай албайт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала Өзүнө ыйман келтирип, пайгамбарына ишенип, ошол ыймандарында бекем турган жана жакшылык иштерди (намаз, орозо, садака, ата-энеге жакшылык кылуу сыяктуу) аткарган адамдарды бейиш бактарына киргизет. Ал бактардын дарактарынын жана сарайларынын астынан дарыялар агып турат. Чындыгында Аллах Таала Өзү каалаган нерсени кылат — пенделеринен кимге ырайым кылып, бейишке киргизүүнү кааласа, ага ырайым кылат; кимди тозокко таштоону кааласа, аны адилеттик менен жазалайт. Аны эч ким мажбурлай албайт, Ал Өз бийлигинде эркин.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ыйман жана жакшылык иштер — бейишке кирүүнүн ачкычы: Бул аят ыйманды жакшылык иштер менен айкалыштырган адамдарга Аллахтын убадасын эскертет. Демек, ар бир мусулман ыйманын бекемдеп, жакшылык иштерди көбөйтсө, бейишке жетүү үмүтү артат.
• Бейиштин сулуулугу: Дарыялар агып турган бактар — бул дүйнөдөгү эң сонун жерлерден да жогору болгон түбөлүк бакыттын белгиси. Бул сүрөттөмө адамдын жүрөгүнө кубаныч жана үмүт берет.
• Аллахтын кудурети жана эрки: «Ал каалаган нерсесин кылат» деген сүйлөм Аллахтын чексиз кудуретин жана эркин билдирет. Бул пендеге Аллахтан коркуп, Ага баш ийүүнү жана Анын ырайымынан үмүт кылууну үйрөтөт.
• Ырайым жана адилеттик: Аллах ырайым кылгандарга ырайым кылат, жазалоону каалагандарды адилеттик менен жазалайт. Бул Аллахтын адилеттүү жана ырайымдуу экенин көрсөтөт.
• Исламга чакыруу: Бул аят адамдарды ыйман келтирүүгө жана жакшылык иштерди кылууга чакырат. Анткени бейишке кирүүнүн жалгыз жолу — ыйман жана жакшылык. Ошондуктан ар бир адам бул дүйнөдө жакшылык кылып, акыретте бейишке жетүүгө умтулушу керек.