حج سۈرىسى — ئايەت 37

1. ئايتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• لَن يَنَالَ اللَّهَ: ئاللاھقا يەتمەيدۇ، ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا كۆتۈرۈلمەيدۇ.
• لُحُومُهَا: ئۇ قۇربانلىقلارنىڭ گۆشلىرى.
• دِمَاؤُهَا: ئۇلارنىڭ قانلىرى.
• التَّقْوَىٰ: تەقۋالىق، يەنى ئاللاھتىن قورقۇپ، ئىخلاس بىلەن ئىبادەت قىلىش.
• سَخَّرَهَا: ئۇلارنى بويسۇندۇردى، قولايلىق قىلىپ بەردى.
• لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ: ئاللاھنى ئۇلۇغلىشىڭلار ئۈچۈن.
• الْمُحْسِنِينَ: ياخشىلىق قىلغۇچىلار، ئىھسان قىلغۇچىلار.

1. ئايتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايتتا بىزگە مۇھىم بىر ھەقىقەتنى ئېيتىپ بېرىدۇ: قۇربانلىق قىلغان ھايۋانلارنىڭ گۆشىمۇ، قانىمۇ ئاللاھقا يەتمەيدۇ، ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا كۆتۈرۈلمەيدۇ. ئاللاھ بۇلارغا موھتاج ئەمەس. جاھىلىيەت دەۋرىدىكى كىشىلەر قۇربانلىق قىلغان ھايۋانلارنىڭ قانىنى كەبىنىڭ تاملىرىغا سۈركەپ، شۇ ئارقىلىق ئاللاھقا يېقىنلىشىمىز دەپ ئويلىغان. ئەمما ئاللاھ بۇنداق قىلىشنى قوبۇل قىلمايدۇ.

ئاللاھقا يېتىدىغىنى، ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا قوبۇل بولىدىغىنى سىلەرنىڭ تەقۋالىقىڭلار، يەنى قۇربانلىقنى پەقەت ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن، ئىخلاس بىلەن قىلىشىڭلاردۇر. ئاللاھ سىلەرنىڭ دىلىڭلاردىكى ئىخلاس ۋە تەقۋانى كۆرىدۇ، گۆش ۋە قاننى ئەمەس.

ئاللاھ بۇ قۇربانلىق ھايۋانلىرىنى سىلەرگە بويسۇندۇرۇپ بەردى، ئۇلارنى سىلەرنىڭ خىزمىتىڭلارغا قولايلىق قىلىپ بەردى. بۇنىڭ مەقسىدى، سىلەر ئاللاھنىڭ سىلەرگە ھىدايەت قىلغانلىقىغا، توغرا يول كۆرسەتكەنلىكىگە شۈكرى قىلىپ، ئاللاھنى ئۇلۇغلىشىڭلار ئۈچۈندۇر. ئاللاھ سىلەرنى ھەق دىنغا، ھەجنىڭ ئەمەللىرىنى ئادا قىلىشقا مۇۋەپپەق قىلدى، بۇ چوڭ نېمەتتۇر.

ئى پەيغەمبەر، ئىھسان قىلغۇچىلارغا، يەنى ئاللاھقا ئىبادەتتە ۋە بەندىلەرگە مۇئامىلىدە ياخشىلىق قىلغۇچىلارغا، ئۇلارنى خۇشال قىلىدىغان خۇشخەۋەر بەرگىن. ئۇلار ئۈچۈن جەننەت ۋە نۇرغۇن ياخشىلىقلار بار.

بۇ ئايت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەرقانداق ئىبادەت، ھەرقانداق ياخشى ئەمەل پەقەت ۋە پەقەت ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن، ئىخلاس بىلەن قىلىنىشى كېرەك. ئاللاھ بىزنىڭ ئەمەلىمىزنىڭ سىرتىق كۆرۈنۈشىگە ئەمەس، بەلكى دىلىمىزدىكى ئىخلاس ۋە تەقۋاغا قارايدۇ. شۇڭا، ھەر قانداق ياخشى ئەمەلنى قىلغاندا، دىلىمىزنى پاك تۇتۇپ، پەقەت ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى كۆزلەيلى. ئاللاھ بىزگە شۇنداق چوڭ نېمەتلەرنى بەردى، بىزنى ھىدايەت قىلدى، بىز ئاللاھقا شۈكرى قىلىپ، ئۇنى ئۇلۇغلايلى. ئاللاھ ياخشىلىق قىلغۇچىلارغا چوڭ مۇكاپاتلارنى ۋەدە قىلدى، بىز ئىھسان قىلغۇچىلاردىن بولۇشقا تىرىشايلى.