Həcc surəsi — Ayə 72

1. Bəzi sözlərin izahı:

• تُتْلَىٰ: oxunur, söylənilir.
• بَيِّنَاتٍ: aydın, açıq-aydın, heç bir şübhə yeri qoymayan.
• الْمُنكَرَ: inkar əlaməti, narazılıq və ikrah nişanəsi.
• يَسْطُونَ: hücum edir, şiddətlə üstünə atılır, zor tətbiq etmək istəyir.
• أَفَأُنَبِّئُكُم: sizə xəbər verimmi, bildirimmi.
• بِشَرٍّ: daha pis, daha ağır, daha fəlakətli.
• الْمَصِيرُ: dönüş yeri, son mənzil, axır.

1. Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala kafirlərin Qurana qarşı necə dözümsüz, kinli və düşmən mövqe tutduqlarını təsvir edir. Onlara Allahın aydın, heç bir şübhə doğurmayan ayələri oxunduqda, onların üzlərindəki inkar, nifrət və qəzəb dərhal görünür. Onlar elə həddə çatırlar ki, az qalırlar Quran oxuyan möminlərə hücum edib onlara zor tətbiq etsinlər. Bu, haqqa qarşı kor-koranə düşmənçiliyin, təkəbbürün və cəhalətin bariz nümunəsidir.

Sonra Allah Rəsuluna (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurur: “De: sizə bundan da pis olanı xəbər verimmi?” Yəni, sizin Quranı eşitməkdən duyduğunuz ikrah və qəzəbdən daha ağır, daha fəlakətli bir şey var. O da Cəhənnəm odudur. Allah onu kafirlərə vəd etmişdir və orası nə pis dönüş yeridir!

Bu ayə bizə bir neçə mühüm dərs verir:

Birincisi, Quranın ayələri aydın və açıqdır; onları inkar edənlər isə yalnız öz təkəbbürləri, inadları və dünyaya bağlılıqları üzündən haqqı qəbul etmirlər. Onların üzlərindəki qəzəb və nifrət, əslində haqqın qəlblərinə işləməsindən qorxduqlarının əlamətidir.

İkincisi, haqqa düşmənçilik edənlərin sonu heç də yaxşı deyil. Onlar dünyada istədikləri qədər Quran oxuyanlara qarşı çıxsınlar, onlara zülm etmək istəsinlər, lakin axırda onları gözləyən Cəhənnəmdir. Bu, Allahın qəti vədəsidir və heç bir qüvvə onun qarşısını ala bilməz.

Üçüncüsü, möminlər bu cür düşmənçilik və təzyiqlər qarşısında sarsılmamalı, Quranı oxumağa, öyrətməyə və yaymağa davam etməlidirlər. Çünki haqq yolunda çəkilən əziyyətlər, qarşılaşılan düşmənçilik, axırda Allahın razılığına və Cənnətə aparan yoldur.

Ey insan! Bu ayə sənə xəbərdarlıqdır: Quranı eşitdikdə qəlbini aç, təkəbbürə qapılma, haqqa boyun əy. Unutma ki, sənin də son mənzilin ya Cənnət, ya da Cəhənnəmdir. Allahın ayələrinə düşmən kəsilənlərin aqibəti nə qədər acınacaqlıdır! Gəl, sən də haqqa təslim ol, Quranı sev, onun nuru ilə qəlbini işıqlandır. Çünki ən gözəl dönüş yeri, ən şirin mənzil Allahın razılığını qazanmaqla əldə edilir.

1. Dəvət və təşviq:

Bu ayə bizə göstərir ki, Quranın hər bir ayəsi bir həqiqət xəzinəsidir. Onu oxuyan və anlayan qəlb nur tapır, ondan üz çevirən isə zülmətə qərq olur. Gəl, Quranı dost tut, onun ayələrini sevgiylə dinlə, ürəyini ona aç. Bil ki, sənin ən böyük sərvətin iman və Quran sevgisidir. Allahın vədi haqdır: Cəhənnəm kafirlər üçün hazırlanmış bir məkandır, amma iman gətirənlər üçün Cənnət qapıları açıqdır. Elə isə haqqa sarıl, Quranla yaşa, Allahın razılığını qazanmağa çalış. Çünki ən gözəl son, Allahın sevgisini qazananların sonudur.