Haj surasi — Oyat 72

Kalimalarning ma'nolari:

• تتلى – tilovat qilinadi, o‘qiladi.
• بينات – ochiq-oydin, ravshan dalillar.
• المنكر – yomon ko‘rish, norozilik, g‘azab alomati.
• يسطون – hujum qilishadi, bosqinchilik qilishadi, zo‘ravonlik bilan yaqinlashishadi.

Tafsir:

Qachonki ularga Bizning oyatlarimiz – Qur’oni Karim oyatlari – ochiq-oydin, ravshan holda tilovat qilinsa, o‘sha kofir bo‘lganlarning yuzlarida norozilik va g‘azab alomatini ko‘rasan. Ular shu qadar g‘azablanadilarki, Bizning oyatlarimizni ularga o‘qiyotgan mo‘minlarga hujum qilishga, ularga zo‘ravonlik qilishga yaqin qoladilar.

Ey Muhammad! Shu kofirlarga ayting: “Sizlarga shu narsadan ham yomonroq bo‘lgan narsani xabar beraymi? Bu – do‘zax olovidir. Alloh uni kofir bo‘lganlarga va’da qilgan. U naqadar yomon oxirat va qaytar joydir!”

Ya’ni, ular Qur’on eshitishdan va haqiqatni qabul qilishdan naqadar nafratlanishsa-da, ularning oxirati bundan ham battar – abadiy do‘zax azobidir. Ular bu dunyoda mo‘minlarga qarshi g‘azab va adovat ko‘rsatadilar, ammo oxiratda ularni eng og‘ir jazo kutmoqda.

Foydalar:

1. Qur’on oyatlari tilovat qilinganda, kofirlarning yuzlarida norozilik va g‘azab alomatlari ko‘rinishi – bu ularning haqiqatdan yuz o‘girganliklarining belgisidir. Mo‘min esa har doim haqiqatni eshitishdan zavqlanadi va unga intiladi.
2. Bu oyat mo‘minlarga sabr va matonat o‘rgatadi – haqiqatni yetkazish yo‘lida kofirlarning g‘azab va dushmanligiga duch kelishsa ham, ular o‘z vazifalarini davom ettirishlari kerak.
3. Kofirlarning dunyodagi g‘azab va adovati ularga hech qanday foyda keltirmaydi, aksincha, ularning oxirati do‘zaxdir. Bu esa mo‘minlarga tasalli beradi – ular haqiqat yo‘lida bo‘lsalar, oxiratda najot topadilar.
4. Allohning va’dasi haqdir – U kofirlarga do‘zaxni va’da qilgan va bu va’da albatta amalga oshadi. Mo‘min esa jannat va’dasiga ishonib, yaxshi amallar qilishda davom etishi kerak.