Həcc surəsi — Ayə 71

Kəlmələrin mənaları:

• Sultan: dəlil, sübut, höccət.
• Zalimlər: burada müşriklər, yəni Allaha şərik qoşanlar.
• Nəsir: kömək edən, yardım edən, əzabı onlardan dəf edəcək bir qoruyucu.

Təfsir:

Bu ayə, müşriklərin vəziyyətini və onların batil yolda olduqlarını açıq şəkildə ortaya qoyur. Onlar Allahı tərk edib, bütlərə, heykəllərə və ya hansısa varlıqlara ibadət edirlər. Halbuki Allah-Taala bu ibadətin caiz olduğuna dair heç bir kitabında dəlil, sübut endirməmişdir. Onların bu əməli heç bir elmə, məntiqə və ya haqqa əsaslanmır. Sadəcə olaraq atalarından gördüklərini kor-koranə təqlid edirlər, heç bir düşüncə və araşdırma aparmadan batil yola düşürlər.

Bu, nə qədər acınacaqlı bir haldır! İnsan öz ağlını, düşüncəsini işə salmalı, haqqı batildən ayırd etməlidir. Allah-Taala insanı boş yerə yaratmamış, ona ağıl və idrak vermişdir ki, ətrafındakı varlıqları düşünsün, özünün və kainatın yaradıcısını tanısın. Bəs nə üçün insan bu qədər gözəl nemətləri görüb, onları yaradanı tərk edib, heç bir faydası və zərəri olmayan bütlərə üz tutur?

Bu ayə həm də zalımlara, yəni özlərinə zülm edən müşriklərə bir xəbərdarlıqdır: Qiyamət günü, hesab vaxtı gəldikdə, onlara heç kim kömək edə bilməz. Nə bütlər, nə atalar, nə də başqa bir kimsə onları Allahın əzabından qurtara bilməz. Çünki onlar dünyada ikən haqqı inkar edib, batilə üz tutmuşlar.

Ey insanlar! Bu ayə bizə öyrədir ki, hər bir işdə, xüsusilə də din və ibadət məsələsində yalnız elmə və dəlilə əsaslanmalıyıq. Allahın göndərdiyi Quran və Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) sünnəsi bizim üçün ən böyük işıqdır. Bu işığa tabe olanlar dünyada və axirətdə xilas olacaqlar. Allah-Taala bizləri haqq yoldan ayırmasın, bizi zalımlardan deyil, möminlərdən etsin!