سوره مؤمنون — آیه 104

معانی کلمات:

• تَلْفَحُ: می‌سوزاند و آتش به صورت می‌زند.
• کَالِحُونَ: جمع «کالِح»، به معنای کسی که لب‌هایش از شدت تلخی و ناراحتی جمع شده و دندان‌هایش نمایان گشته است؛ یعنی عبوس‌کنندگان و درهم‌کشیدگان چهره.

تفسیر آیه:

آتش دوزخ چهره‌های آنان را می‌سوزاند و به شدت فرا می‌گیرد، به‌گونه‌ای که از شدت عذاب و وحشت، لب‌های بالا و پایینشان جمع می‌شود و دندان‌هایشان از زیر لب‌ها بیرون می‌زند. آنان در میان آتش، چهره‌هایی درهم‌کشیده و عبوس دارند که نشان‌دهنده نهایت درد و رنجی است که به آن گرفتار شده‌اند. این حالت، نتیجه اعمالی است که در دنیا انجام داده‌اند و اکنون با ذلت و خواری، جزای آن را می‌بینند.

فواید و پیام‌های آیه:

• این آیه هشداری جدی به انسان‌هاست که عاقبت گناه و سرکشی، عذابی سخت و دردناک است که چهره و جان انسان را در بر می‌گیرد.
• نشان می‌دهد که خداوند عادل است و هیچ‌کس را بدون دلیل عذاب نمی‌کند؛ بلکه این نتیجه اعمال خود انسان‌هاست که به آنان بازمی‌گردد.
• مؤمنان را به شکرگزاری از نعمت ایمان و هدایت دعوت می‌کند و آنان را به پناه بردن به رحمت الهی ترغیب می‌نماید تا از چنین سرنوشتی در امان بمانند.
• یادآوری این صحنه‌ها، انسان را به بازنگری در رفتار خویش و تلاش برای اصلاح زندگی بر اساس رضایت پروردگار برمی‌انگیزد.