Аль-Фуркан сүрөсү — Аят 13

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أُلْقُوا — ыргытылды, ташталды.
• مَكَانًا ضَيِّقًا — тар жайга, кысылган орунга.
• مُقَرَّنِينَ — колдору моюндарына чынжыр менен байланган, кишенделген.
• ثُبُورًا — өлүм, кыйроо, жок болуу; башкача айтканда, «о, өлсөм экен!» деп өздөрүнө өлүмдү чакыруу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлардын тозоктогу абалын сүрөттөйт. Алар тозокко ыргытылганда, ага өтө тар, кысылган жайга түшүшөт. Бул тардык алардын азабын дагы да күчөтөт, анткени кыйынчылык менен тардык кошо келгенде кайгы-капа дагы күчөйт. Ал эми кеңдик менен ырахат кошо келет. Ошондуктан Аллах бейишти «анын кеңдиги асмандар менен жердей» деп сүрөттөгөн.

Алардын колдору моюндарына чынжыр менен байланып, кишенделип турат. Мына ушундай кысылган, кыйналган абалда алар өздөрүнө өлүмдү, кыйроону чакырып, «о, өлсөк экен, ушул азаптан кутулсак экен!» деп кыйкырышат. Бирок ал жерден өлүм да аларга келбейт, азап түбөлүк уланат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Бул аят бизге тозоктун азабы канчалык оор жана коркунучтуу экенин эскертет. Андан сактанууга умтулуу — акылдуулуктун белгиси.
• Аллах Таала бейишти кеңдик жана ырахат менен, ал эми тозокту тардык жана капа менен сүрөттөгөн. Бул дүйнөдө да, акыретте да кеңдик менен ырахат — жакшылыктын, ал эми тардык менен кыйынчылык — жамандыктын белгиси экенин көрсөтөт.
• Каапырлар өздөрүнө өлүмдү чакырганча, биз бул дүйнөдө Аллахка тооба кылып, жакшылык иштерди кылып, бейишке умтулушубуз керек. Анткени акыретте тооба кабыл болбойт.
• Бул аят ыймандуу адамды Аллахтын азабынан коркуп, Анын ырайымына үмүт кылууга чакырат. Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылуу — тозоктон кутулуунун жана бейишке жетүүнүн жолу.
• Ошондой эле бул аят бизге Аллахтын адилеттигин жана даанышмандыгын көрсөтөт: ким каапырлык кылып, күнөөгө батса, анын жазасы да ошого жараша болот. Ал эми ким ыйман келтирип, жакшылык кылса, анын сыйлыгы да чоң болот.