Furqan surəsi — Ayə 32

Bəzi kəlmələrin izahı:

• جُمْلَةً وَاحِدَةً: bir dəfəyə, bütöv halda, hissə-hissə deyil.
• لِنُثَبِّتَ: sabit etmək, möhkəmləndirmək, qəlbə qüvvət vermək üçün.
• فُؤَادَكَ: sənin qəlbini, ürəyini.
• وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا: onu tədriclə, aydın və dəqiq şəkildə, hissə-hissə nazil etdik.

Ayənin təfsiri:

Kafirlər Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) etiraz edərək dedilər: “Əgər bu Quran həqiqətən Allah tərəfindən nazil olmuşdursa, nə üçün Tövrat, İncil və Zəbur kimi bir dəfəyə, bütöv halda nazil olmadı?” Onlar bunu öz ağıllarına sığışdıra bilmirdilər və bunu Quranın həqiqətiliyinə bir şübhə kimi irəli sürürdülər.

Uca Allah onların bu etirazına cavab verərək buyurur ki, Quranın hissə-hissə, tədricən nazil olması Allahın hikmətinə uyğun olaraq baş vermişdir. Bu tədrici nazil olmanın ən böyük hikmətlərindən biri Peyğəmbərin qəlbini möhkəmləndirmək, ona güvən və rahatlıq verməkdir. Çünki hər yeni ayə, hər yeni vəhy onun qəlbini daha da sabit edir, imanını gücləndirir və ona dözüm verirdi. Beləcə o, vəhyin ağırlığını daşıya bilir, onu yadda saxlayır və dərindən anlayırdı.

Allah Quranı hissə-hissə nazil etməklə həm də onun oxunmasını, anlaşılmasını və yadda saxlanmasını asanlaşdırdı. Hər ayə öz vaxtında, öz münasibəti ilə gəlirdi; insanlar onu addım-addım öyrənir, həyatlarına tətbiq edirdilər. Bu, Quranın tərbiyə metodunun bir parçasıdır — insanı bir anda yükləmək deyil, tədricən yetişdirmək.

Bu ayə bizə göstərir ki, Allahın hər işində sonsuz hikmət vardır. Biz bəzən Allahın işlərini tam dərk edə bilməsək də, Onun hər qərarı müdrikdir və qulları üçün xeyirlidir. Quranın bu şəkildə nazil olması onun canlı, davamlı və ürəklərə işləyən bir kitab olduğunu göstərir. Gəlin biz də Quranı tədricən, düşünərək oxuyaq, onun hər ayəsini qəlbimizə yeridək və həyatımızı onun işığında qurmağa çalışaq. Çünki Quran ürəklərin şəfası, qəlblərin nurudur.