Furqon surasi — Oyat 32

Kalimalarning ma'nolari:

• Jumlatan vohidah: bir vaqtning o'zida, butun holda.
• Nusabbita: mustahkamlaymiz, qalbimizni qaror toptiramiz.
• Rattalnahu tartila: uni tartib bilan, sekin-sekin, aniq-ravshan qilib bayon qildik.

Tafsir:

Kofir bo'lganlar (Payg'ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamni inkor etuvchilar) dedilar: "Nega unga Qur'on bir butun holda, birdaniga tushirilmadi? Uning o'rniga nega bo'lib-bo'lib, parcha-parcha nozil qilinmoqda?" Ular avvalgi kitoblar — Tavrot, Injil va Zabur kabi kitoblar bir vaqtning o'zida tushirilganini taqlid qilib, Qur'onning ham shunday bo'lishini talab qilishdi.

Alloh taolo ularning bu e'tiroziga javob berib: "Biz Qur'onni shunday — bo'lib-bo'lib, vaziyat va ehtiyojga qarab nozil qildik. Buning sababi shuki, ey Muhammad, bu orqali Sening qalbingni mustahkamlaymiz, iymoningni ziyoda qilamiz va vahiy kelishida davomiylik orqali Senga taskin beramiz. Har bir yangi vahiy tushganda qalbing yanada quvvatlanadi va bu hol Sendagi sabr-bardoshni oshiradi. Shuningdek, Biz uni tartib bilan, sekin-astalik bilan, har bir oyatini aniq-ravshan bayon qilgan holda nozil qildik. Bu esa uni yodlash, tushunish va amal qilishni osonlashtiradi."

Qur'onning bo'lib-bo'lib nozil qilinishi uning kamchiligi emas, balki uning buyuk hikmati va ustunligidir. Chunki bu kitob insonlar uchun doimiy hidoyat manbai bo'lib, har bir yangi holat va har bir yangi savolga munosib javob sifatida tushirilgan.

Foydalar:

1. Qur'onning bo'lib-bo'lib nozil qilinishi Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning qalbiga quvvat va taskin bag'ishlagan. Bu esa musulmonlarga ham o'rnakdir — har qanday og'ir vaziyatda Allohning zikri va Qur'on oyatlari qalbni mustahkamlaydi.
2. Ilm olishda ham asta-sekinlik, tartib va davomiylik muhimligini o'rgatadi. Bir vaqtning o'zida hamma narsani o'rganishdan ko'ra, izchil va bosqichma-bosqich o'rganish samaraliroqdir.
3. Qur'on har bir davr va har bir vaziyat uchun yashovchi kitob ekanini ko'rsatadi. Uning oyatlari insonlarning ehtiyojlariga qarab tushirilgani, uning hikmatini va mukammalligini namoyon etadi.
4. Alloh taoloning har bir ishida hikmat borligini anglatadi. Inson aqli ba'zan sababini tushunmasa ham, Allohning tadbiri eng go'zal va eng to'g'ridir.
5. Qur'onni tartil bilan o'qish — ya'ni sekin, tafakkur bilan va har bir harfini to'g'ri talaffuz qilib o'qish — musulmonlarga buyurilgan odobdir. Bu o'qish usuli qalbni yumshatadi va oyatlarning ma'nosini chuqurroq anglatadi.