فرقان سۈرىسى — ئايەت 40

1) قىسقىچە سۆز ئىزاھاتى:

• أَتَوْا: ئۇلار كەلدى، يەنى ئۇلار سەپەردە ئۇچرىدى.
• الْقَرْيَةِ: شەھەر، يەنى قەدىمكى بىر ئاھالىە رايونى.
• أُمْطِرَتْ: ئۇنىڭ ئۈستىگە يامغۇر ياغدۇرۇلدى.
• مَطَرَ السَّوْءِ: يامان يامغۇر، يەنى ئازاب يامغۇرى.
• يَرْجُونَ: ئۇلار ئۈمىد قىلىدۇ، ئويلايدۇ.
• نُشُورًا: قايتا تىرىلىش، ئۆلگەندىن كېيىن قايتا ھاياتقا قايتىش.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەرئەلەيھىسسالامغا قارشى تۇرغان مەككە مۇشرىكلىرىنىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار سودا-سېتىق ئۈچۈن شام تەرەپكە سەپەر قىلغاندا، لۇت قەۋمىنىڭ شەھىرى — سەدۇم ئىسمى بىلەن مەشھۇر بولغان شەھەرنىڭ خارابىلىرىنىڭ يېنىدىن ئۆتەتتى. ئۇ شەھەر ئىلگىرى ئاسىيلىق ۋە بۇزۇقچىلىق قىلغانلىقى ئۈچۈن، ئاسماندىن تاش ياغدۇرۇلۇپ ۋەيران قىلىنغان ئىدى. ئۇلار بۇ خارابىلەرنى كۆرۈپ تۇرۇپمۇ ئىبرەت ئالمىدى، ئۆزلىرىنىڭمۇ شۇنداق ئازابقا دۇچار بولۇشى مۇمكىنلىكىنى ئويلانمىدى.

ئاللاھ تائالا: «ئۇلار بۇ شەھەرنى كۆرمىدىمۇ؟» دەپ سورايدۇ. يەنى ئۇلار ئۇنىڭدىن ئىبرەت ئېلىپ، ئىمان كەلتۈرۈشى كېرەك ئىدى. ئەمما ئۇلارنىڭ ئىبرەت ئالماسلىقىنىڭ ئاساسىي سەۋەبى — ئۇلار ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىشكە، ھەساب-سوراققا ئىشەنمەيتتى. ئەگەر ئۇلار قىيامەت كۈنىنىڭ بارلىقىغا ۋە ئاللاھنىڭ ھەر بىر ئەمەلگە ھەساب سورايدىغانلىقىغا ئىشەنگەن بولسا ئىدى، ئەلۋەتتە بۇ خارابىلەردىن ئىبرەت ئېلىپ، تەۋبە قىلىپ ئىمانغا كېلەتتى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ئىبرەت ئېلىش ۋە قىيامەت كۈنىگە ئىشىنىش مۇئمىننىڭ قەلبىنى ھەر ۋاقىت ئويغاق تۇتۇشى كېرەك. تارىختىكى ئازاب-ئوقۇبەتلەر پەقەت ئۆتكەنكىلەر ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى كېيىنكىلەر ئۈچۈن ئىبرەت ۋە ئەسكەرتىشتۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى ئىبرەت ئالىدىغان، قىيامەت كۈنىگە چىن دىلىدىن ئىشىنىدىغان ۋە ئۇنىڭغا تەييارلىق قىلىدىغان بەندىلىرىدىن قىلسۇن.