سوره فرقان — آیه 72

معانی کلمات:

• الزور: دروغ، باطل، و هر گفتار یا کردار باطل و نادرست؛ همچنین به معنای شهادت دروغ و شرکت در مجالس باطل نیز آمده است.
• اللَّغو: سخن یا کاری که فایدهای ندارد و بیهوده و باطل است؛ شامل گناهان و کارهای ناپسند نیز میشود.
• کِرامًا: بزرگوارانه و با کرامت؛ یعنی با حفظ عزت و شرافت خود، از آن کناره میگیرند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، یکی دیگر از صفات بندگان ویژهی خود را بیان میکند و میفرماید: آنان کسانی هستند که در مجالس باطل و دروغ حاضر نمیشوند و شهادت دروغ نمیدهند. آنان نه تنها خود مرتکب باطل نمیشوند، بلکه از حضور در جاهایی که باطل در آن رواج دارد نیز پرهیز میکنند؛ مانند مجالس گناه، لهو و لعب حرام، و هر مکانی که در آن نافرمانی خدا صورت میگیرد.

همچنین وقتی به ناچار از کنار کارها یا سخنان بیهوده و لغو عبور میکنند، با بزرگواری و وقار از آن میگذرند و خود را آلودهی آن نمیسازند. آنان نه به آن کارها توجه میکنند و نه در آن شرکت میجویند؛ بلکه با کرامت و عزت نفس، از آن دوری میگزینند و آن را برای خود و دیگران نمیپسندند. این رفتار نشاندهندهی پاکی روح و بلندی همت آنان است که حتی در برخورد ناخواسته با باطل، کرامت خود را حفظ میکنند.

فواید و پیامهای آیه:

• پرهیز از حضور در مجالس باطل و گناه، نشانهی ایمان واقعی و تقوای الهی است؛ زیرا انسان مؤمن نه تنها از گناه دوری میکند، بلکه از مقدمات و زمینههای آن نیز میگریزد.
• حفظ کرامت و عزت نفس در برابر باطل، از ویژگیهای برجستهی مؤمنان است؛ آنان هرگز اجازه نمیدهند که آلودگیهای محیط، شرافت آنان را خدشهدار کند.
• این آیه به ما میآموزد که در زندگی روزمره، حتی اگر با مناظر یا سخنان بیهوده مواجه شدیم، باید با وقار و متانت از آنها عبور کنیم و خود را درگیر بیهودگیها نسازیم.
• دوری از شهادت دروغ و باطل، زمینهساز عدالت و صداقت در جامعه است و سبب میشود که اعتماد مردم به یکدیگر افزایش یابد و جامعه به سمت صلاح و رستگاری حرکت کند.
• این رفتار، الگویی زیبا برای جوانان است تا بدانند که عزت و کرامت واقعی در پرهیز از گناه و بیهودگی است، نه در پیروی از جریانهای باطل و لهو.