Сураи Аш-Шуара — Оят 227

1. Маънои калимаҳои душворфаҳм:

• إِلَّا: ба ҷуз, магар.
• آمَنُوا: имон оварданд, бовар карданд.
• عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ: амалҳои нек ва шоиста анҷом доданд.
• ذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا: Худоро бисёр ёд карданд, зикри фаровон гуфтанд.
• انتَصَرُوا: интиқом гирифтанд, ҷавоб доданд, дифоъ карданд.
• ظُلِمُوا: ситам диданд, зулм шуданд.
• مُنقَلَب: ҷойи бозгашт, оқибат, саранҷом.

1. Тафсири оят:

Худованди Мутаъол дар ин оят шоиронро ду гурӯҳ мекунад. Дар оятҳои пеш аз ин, шоиронеро мазаммат кард, ки гумроҳӣ ва беҳудагиро пеша карда, мардумро аз роҳи рост дур мекунанд. Аммо дар ин оят мефармояд, ки шоироне, ки аз ин сифатҳо пок ҳастанд, аз мазаммат истисно мешаванд.

Ин шоирони некӯкор онҳое ҳастанд, ки чор хислат дар онҳо ҷамъ аст:

Аввал — ба Худо ва Расули Ӯ имон овардаанд ва дилҳояшон аз шакку шубҳа пок аст.

Дуюм — амалҳои шоиста анҷом медиҳанд; яъне гуфтори некашон бо кирдори некашон мутобиқ аст ва шеъри худро дар роҳи хайр ва ислоҳ истифода мебаранд.

Сеюм — Худоро бисёр ёд мекунанд. Шеър барои онҳо воситаи ғафлат аз зикри Худо нашудааст, балки онҳо ҳамеша ба ёди Парвардигор ҳастанд ва шеъри худро дар ситоиши Худо, тавҳид ва мадҳи Расули Акрам (с) мегӯянд.

Чорум — ҳангоме ки ба онҳо зулм шуд ва ё ба ислом ва паёмбар (с) таҳқир расид, онҳо бо шеъри худ ҷавоби муносиб медиҳанд ва аз ҳақ дифоъ мекунанд. Ин дифоъ на барои ҳаваси нафс, балки барои ҳимояти дини Худо ва пок нигоҳ доштани номи мусулмонон аст.

Сипас Худованд ҳушдор медиҳад, ки онҳое, ки зулм карданд — бо ширк ба Худо, бо ситам ба бандагони Ӯ ва бо туҳматҳои ботил — ба зудӣ хоҳанд донист, ки ба кадом ҷойи бозгашт ва кадом саранҷом бармегарданд. Он ҷой ҷойи бад аст: ҳисоби сахт ва ҷазои дардовар.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ислом динӣ аст, ки ҳунар ва истеъдодро рад намекунад, балки онро дар роҳи хайр раҳнамоӣ мекунад. Шеър ва суханварӣ агар дар хидмати ҳақ бошад, амали нек аст.
• Имон бояд бо амали нек ҳамроҳ бошад; танҳо гуфтан кофӣ нест, балки кирдор низ бояд гувоҳи ростӣ бошад.
• Зикри фаровони Худо дилро равшан ва аз ғафлат нигоҳ медорад. Ҳар кас, ҳатто шоир, бояд аз ёди Худо ғофил нашавад.
• Дифоъ аз ҳақ ва аз паёмбар (с) ҳангоми зулм ва таҳқир вазифаи ҳар мусулмон аст, ҳар кас бо воситаи худ — бо қалам, бо сухан, бо шеър ё бо амал.
• Золимон бояд бидонанд, ки оқибати зулмашон нестӣ ва ҳисоб аст. Ин оят дили муъминонро ором ва золимонро ҳушдор медиҳад.
• Ин оят нишон медиҳад, ки ислом дини адолат аст: ҳам подоши некӯкоронро медиҳад ва ҳам аз золимон ҳисоб мегирад. Ин раҳмат ва ҳикмати Худоро нишон медиҳад ва дилҳоро ба ин дин мекашад.