Shu'aro surasi — Oyat 227

Kalima ma'nolari:

• Munqalab: qaytadigan joy, oxiratdagi makon.
• Yanqalibun: qaytadilar, boradilar.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda shoiralardan istisno qilgan zotlarni bayon qiladi. Ular iymon keltirgan, solih amallar qilgan, Allohni ko'p zikr qilgan va zulmga uchraganlaridan so'ng o'zlarini himoya qilgan shoirlardir. Bu oyatda shoiralarning ikki toifaga bo'linishi bayon qilinmoqda: birinchi toifa – iymon va solih amal egasi bo'lmagan, odamlarni yo'ldan ozdiruvchi shoirlar; ikkinchi toifa – iymon keltirgan, yaxshi amallar qilgan, Allohni ko'p eslaydigan va Islomni himoya qilish maqsadida she'r aytadigan shoirlardir.

Ushbu istisno qilingan shoirlar o'z she'rlarida Allohning birligini, Uning buyukligini ulug'laydilar, Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ni himoya qiladilar va Islom dushmanlariga qarshi javob beradilar. Ular she'rlarini hikmat, pand-nasihat va go'zal odoblar bilan bezaydilar. Shuningdek, ular kofir shoirlar tomonidan Payg'ambarimizni haqorat qilishga javoban, Islomni himoya qilish uchun javob she'rlarini aytadilar.

So'ngra Alloh taolo zolimlarga ogohlantirish beradi: "Zulm qilganlar – ya'ni Allohga shirk keltirganlar, gunoh ishlarni qilganlar va boshqalarning haqlarini poymol qilganlar, ularga tuhmat qilganlar – tezda bilib oladilarki, ular qanday yomon joyga qaytadilar!" Ular qaytadigan joy – do'zaxdir. Bu eng yomon qaytish joyidir. Allohdan omonlik va salomatlik so'raymiz.

Oyatdan olinadigan foydalar:

1. Islom dini san'at va she'riyatni mutlaqo man etmaydi. She'r go'zal va foydali maqsadlarda – Islomni himoya qilish, haqiqatni ulug'lash, yaxshilikka da'vat qilish uchun aytilsa, bu maqtovga sazovor ishdir.
2. Har qanday ishda niyat muhimdir. Shoirning niyati pok bo'lsa, uning she'ri ham pok bo'ladi va u Alloh nazdida savob oladi.
3. Allohni ko'p zikr qilish insonni gunohlardan saqlaydi va uning qalbini poklaydi. Hatto she'r aytish kabi ish bilan mashg'ul bo'lganda ham, dil Allohdan g'ofil bo'lmasligi kerak.
4. Zulmga uchragan inson o'z haqini himoya qilishi joizdir. Musulmon o'z dinini, Payg'ambarini va sha'nini himoya qilishda faol bo'lishi kerak.
5. Har bir zolim oxiratda o'z qilmishining jazosini oladi. Zulm qilganlar qaytadigan joy – do'zaxdir. Bu haqiqat har bir insonni zulmdan saqlanishga undaydi.
6. Islomda adolat va haq himoyasi muhim o'rin tutadi. Musulmonlar o'zlariga qilingan zulmga sabr qilish bilan birga, qonuniy yo'llar bilan o'z huquqlarini himoya qilishlari ham kerak.