سوره نمل — آيت 31

لفظن جي معنيٰ:

• أَلَّا تَعْلُوا: نه وڏائي ڪريو، نه مٿاهون ٿيو.
• وَأْتُونِي: ۽ مون وٽ اچو.
• مُسْلِمِينَ: فرمانبردار ٿي، الله جي اڪيلائي مڃيندڙ ٿي.

تفسير:

هيءَ آيت سليمان عليه السلام جي ملڪه سبا ڏانهن موڪليل خط جو حصو آهي. ملڪه پنهنجي درٻارين کي ٻڌايو ته اهو خط سليمان عليه السلام جو آهي، جنهن جي شروعات ”بسم الله الرحمن الرحيم“ سان ٿيل آهي. ان خط ۾ سليمان عليه السلام فرمايو ته توهان مون تي وڏائي نه ڪريو ۽ نه ئي ان دعوت کان مٿاهون ٿيو جنهن ڏانهن آءٌ توهان کي سڏي رهيو آهيان، ۽ مون وٽ ان حالت ۾ اچو ته الله جي اڪيلائي ۽ فرمانبرداري قبول ڪندڙ مسلمان ٿي اچو. يعني توهان پنهنجي ان شرڪ کي ڇڏي ڏيو جنهن ۾ مبتلا آهيو ۽ سج کي الله سان گڏ معبود ڪري پوڄيندا آهيو، ۽ الله جي توحيد ڏانهن رجوع ڪري مون وٽ اطاعت ۽ انقياد سان اچو.

هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

1. توحيد جي دعوت ئي انبياءِ ڪرام جي سڀ کان وڏي دعوت آهي: سليمان عليه السلام جي خط جو بنيادي پيغام به اهو ئي هو ته شرڪ ڇڏي خالص الله جي بندگي اختيار ڪئي وڃي.
2. اسلام ۾ وڏائي ۽ تڪبر ممنوع آهي: آيت ٻڌائي ٿي ته حق جي دعوت کي قبول ڪرڻ ۾ تڪبر ۽ وڏائي رڪاوٽ بڻجي ٿي، ۽ مسلمان کي هميشه عاجزي ۽ انکساري اختيار ڪرڻ گهرجي.
3. اسلام ۾ داخل ٿيڻ جو مطلب مڪمل فرمانبرداري آهي: ”مسلمين“ جو لفظ ٻڌائي ٿو ته اسلام صرف زباني دعويٰ ناهي، بلڪه دل ۽ عمل سان الله جي حڪمن اڳيان جهڪي پوڻ ۽ ان جي رضا لاءِ پاڻ کي سپرد ڪرڻ آهي.
4. قرآن مجيد ۾ ”بسم الله“ جي برڪت ۽ اهميت: سليمان عليه السلام جي خط جي شروعات ”بسم الله الرحمن الرحيم“ سان ٿي، جنهن مان معلوم ٿئي ٿو ته هر نيڪ ڪم جي شروعات الله جي نالي سان ڪرڻ سنت ۽ برڪت جو سبب آهي.
5. دعوت ۾ حڪمت ۽ نرمي: سليمان عليه السلام پنهنجي خط ۾ حڪم ڏنو ته وڏائي نه ڪريو ۽ فرمانبردار ٿي اچو، يعني دعوت ڏيڻ ۾ به ادب ۽ حڪمت اختيار ڪرڻ گهرجي ته جيئن ٻئي کي قبول ڪرڻ ۾ آساني ٿئي.
6. اسلام هڪ عالمگير ۽ آسان دين آهي: هن آيت مان معلوم ٿئي ٿو ته اسلام جي دعوت صرف هڪ قوم يا هڪ علائقي تائين محدود نه هئي، بلڪه سليمان عليه السلام جهڙي عظيم بادشاهه به ٻين قومن ۽ حڪومتن ڏانهن اسلام جي دعوت موڪلي، ۽ ان ۾ ڪنهن به قسم جي زبردستي نه هئي، بلڪه عقلي ۽ دلي قناعت جي دعوت هئي.