Аль-Касас сүрөсү — Аят 41

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَئِمَّةً (аиимматан): Имамдар, башчылар, жетекчилер, өлчөм-үлгү болуучу адамдар. Бул жерде жалгыз эмес, көптүк мааниде — башчылар, алдыңкылар дегенди билдирет.
• يَدْعُونَ (йад'ууна): Чакырышат, үндөшөт, багыттайт.
• النَّارِ (ан-наар): Тозок, от.
• لَا يُنصَرُونَ (лаа йунсарууна): Аларга жардам берилбейт, колдоо көрсөтүлбөйт, куткарылбайт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала фараон менен анын коому жөнүндө айтып жатат. Биз аларды башчылар, жетекчилер кылдык — бирок алар кайсы жакка жетектешет? Алар адамдарды тозокко чакырышат. Башкача айтканда, алардын иш-аракеттери, сүйлөгөн сөздөрү, жүрүм-турумдары адамдарды Аллахка болгон ишенимден алыстатып, каапырлыкка жана адашууга тартат. Алар залымдык менен адашуунун өлчөм-үлгүсү болуп калышты. Кийинки муундар аларга окшоп, алардын жолун улантышат.

Ал эми кыямат күнү аларга эч кандай жардам берилбейт. Алар тозок азабынан куткарылбайт, корголбойт. Тескерисинче, алар баштаган жаман иштер үчүн жана аларга ээрчиген адамдардын күнөөлөрү үчүн да азап кошумчаланат. Анткени алар өздөрү гана адашпастан, башкаларды да адаштырышты. Ар бир адам өз иши үчүн жооп берет, бирок жетекчилердин жообу оор болот, себеби алар башкалардын да күнөөсүнө себепкер болушту.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Жетекчилик чоң жоопкерчилик: Бул аят бизге кимди өлчөм-үлгү кылып аларыбызды ойлонууга чакырат. Жакшы жетекчилер бейишке чакырса, жаман жетекчилер тозокко чакырат. Ошондуктан биз пайгамбарларды, сахабаларды жана илимдүү, такыба адамдарды үлгү кылышыбыз керек.
• Жакшылыкка чакырган адамдын сооптору түгөнбөйт: Пайгамбарыбыз (с.а.в.) айткан: "Кимдир бирөө жакшылыкка чакырса, ага ээрчигендердин сооптору сыяктуу сооп ага да жазылат, ал эми ээрчигендердин сооптору кемибейт." Демек, жакшылыкка чакыруу — улуу сооп.
• Жамандыкка чакыруудан сактануу: Аятта айтылгандай, жамандыкка чакыргандар кыяматта жардамсыз калышат. Бул бизге жаман иштерди баштабай, жаман адамдарга ээрчибей, алардын жолун улантпоого үндөйт.
• Аллахтын адилеттиги: Ар ким өз иши боюнча жооп берет. Эч ким башканын күнөөсү менен жазаланбайт, бирок кимдир бирөөнүн күнөөсүнө себепкер болсо, анын жообу да оор болот. Бул Аллахтын адилеттигин көрсөтөт.
• Ислам — жакшылыкка чакырган дин: Ислам бизди дайыма жакшылыкка, акыйкатка, туура жолго чакырат. Бул диндин негизи — адамдарды тозоктон куткарып, бейишке жетектөө. Ошондуктан биз бул динди үйрөнүп, ага бекем карманып, башкаларга да жакшылыкты жеткирүүгө аракет кылышыбыз керек.