Qasos surasi — Oyat 48

Kalimalarning ma'nolari:

• لَوْلَا – nega, qani endi.
• أُوتِيَ – berilgan bo‘lsa edi.
• سِحْرَانِ – ikki sehr (yoki ikki sehrgar).
• تَظَاهَرَا – bir-biriga yordam berdi, hamkorlik qildi.

Tafsir:

Qachonki ularga (Quraysh mushriklariga) Bizning huzurimizdan haq (Muhammad alayhissalom va Qur’on) keldi, ular o‘sha haqni inkor etib, o‘zboshimchalik bilan: “Nega Muhammadga Musoga berilgan narsalarning o‘xshashi berilmadi? Agar u haqiqiy payg‘ambar bo‘lsa, unga ham Musoga berilgani kabi mo‘jizalar – qo‘l va aso, yoki bir vaqtning o‘zida to‘liq nozil bo‘lgan kitob berilishi kerak edi”, – deyishdi.

Alloh taolo ularga raddiyasi sifatida aytadi: “Ular bundan oldin Musoga berilgan narsalarga ham kufr keltirmaganmidi?” Ya’ni, ularning o‘zlari ham, o‘tmishdoshlari ham Musoning mo‘jizalarini inkor qilgan edilar. Ular Tavrot va Qur’on haqida: “Bu ikkisi bir-birini qo‘llab-quvvatlagan ikki sehirdir”, – deyishdi. Ba’zi rivoyatlarga ko‘ra, bu so‘zni Muso va Horun haqida aytishgan bo‘lsa, boshqalariga ko‘ra Muso va Muhammad alayhissalom haqida aytilgan. Keyin esa: “Biz bu ikkalasining har biriga ham kofirmiz”, – deb ochiqchasiga e’lon qildilar.

Quraysh ahli Madinadagi yahudiy boshliqlariga odam yuborib, Muhammad alayhissalom haqida so‘ragan edi. Yahudiylar uning haq ekanligini va tavsiflari o‘z kitoblarida bitilganligini aytishgan bo‘lsa-da, Quraysh mushriklari o‘jarlik qilib, bu haqni qabul qilishdan bosh tortdilar.

Foydalar:

1. Inson o‘jarlik va hasad tufayli haqni tan olmaslikka berilib ketsa, u uchun hech qanday mo‘jiza yetarli bo‘lmaydi. Qalbi pok bo‘lgan kishiga esa bitta oyatning o‘zi hidoyat uchun kifoya qiladi.
2. Payg‘ambarlarning mo‘jizalari ularning davriga mos ravishda kelgan. Muhammad alayhissalomga berilgan eng buyuk mo‘jiza – Qur’oni Karim bo‘lib, u aqliy va doimiy mo‘jizadir.
3. Haqni inkor etishda avvalgi ummatlar bilan keyingi ummatlar o‘rtasida farq yo‘q – barchasi bir xil bahona va dalillarni keltiradi.
4. Musulmonlarga o‘z kitoblari va payg‘ambarlariga sodiq qolish, boshqalarning haqoratlariga qaramay, haq yo‘lda sobit turish o‘rgatiladi.