سوره قصص — آیه 77

معانی واژگان:

• ابْتَغِ: بجوی، طلب کن.
• آتَاكَ: به تو عطا کرده است.
• الدَّارَ الْآخِرَةَ: سرای آخرت، بهشت.
• نَصِيبَكَ: بهره و سهم تو.
• تَبْغِ: بخواه، بجوی (در اینجا به معنای طلب کردن فساد).
• الْفَسَادَ: تباهی، نابودی و افساد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه، به بندگان خود درس زندگی میآموزد و آنان را به تعادل و میانهروی دعوت میکند. خطاب این آیه به قارون ثروتمند است، اما پیام آن برای همه مؤمنان تا روز قیامت است. خداوند میفرماید: ای کسی که خداوند به تو مال و ثروت عطا کرده است، با استفاده از این نعمتها، ثواب و پاداش آخرت را بجوی. یعنی اموالت را در راه رضای خدا، مانند کمک به نیازمندان، ساختن مساجد، و دیگر کارهای خیر، خرج کن تا برای آخرتت ذخیرهای شود. اما در عین حال، بهرهات را از دنیا نیز فراموش نکن؛ یعنی از نعمتهای حلال دنیا مانند خوردن، آشامیدن، پوشیدن و لذتهای مشروع استفاده کن، اما بدون اسراف و زیادهروی و بدون تکبر و فخرفروشی. سپس خداوند میفرماید: به مردم نیکی کن و با آنان مهربان باش، همانگونه که خداوند به تو نیکی و احسان کرده است. یعنی همانطور که خداوند با لطف و کرمش به تو مال و ثروت عطا کرده، تو نیز با بندگان خدا به نیکی رفتار کن و از اموالت به آنان ببخش. و در پایان، خداوند از هرگونه فساد و تباهی در زمین نهی میکند؛ یعنی از گناهان و معاصی که باعث فساد در جامعه و زمین میشود، دوری کن. چرا که خداوند مفسدان را دوست ندارد و از آنان بیزار است.

فواید و پیامهای آیه:

• توازن بین دنیا و آخرت: این آیه به ما میآموزد که اسلام دین تعادل است؛ نه دنیا را به کلی رها کنیم و نه آخرت را فراموش کنیم. بلکه باید با استفاده از نعمتهای دنیا، برای آخرت خود توشه برداریم.
• شکر نعمت از طریق انفاق: بهترین راه شکرگزاری از نعمتهای خداوند، استفاده درست از آنها در راه رضای او و کمک به دیگران است.
• نیکی در برابر نیکی: همانگونه که خداوند به ما احسان کرده، ما نیز باید به بندگان او احسان کنیم. این نشاندهنده اخلاق والای اسلامی است.
• پرهیز از فساد: فساد در زمین، چه فساد مالی، اخلاقی یا اجتماعی، مورد نفرت خداوند است و مؤمن باید از آن دوری کند.
• میانهروی در مصرف: اسلام نه به ریاضت و ترک دنیا دعوت میکند و نه به اسراف و تجملگرایی، بلکه به مصرف حلال و معتدل سفارش میکند.