سوره عنکبوت — آیه 37

معانی کلمات:

• الرَّجْفَةُ: زلزله‌ی شدید و لرزش سخت زمین.
• جَاثِمِينَ: بر زانو نشستگان و بی‌جان؛ به حالتی گفته می‌شود که بدن‌ها بر زمین افتاده و از حرکت بازایستاده‌اند، گویی خشک و بی‌روح شده‌اند.

تفسیر آیه:

قوم شعیب (علیه‌السلام) نه‌تنها دعوت او را نپذیرفتند، بلکه او را دروغگو خواندند و بر تکذیب و سرکشی خود اصرار ورزیدند. در نتیجه، عذاب الهی به‌صورت زلزله‌ای سهمگین و هراس‌انگیز آنان را فراگرفت؛ چنان‌که زمین زیر پایشان به لرزه درآمد و ناگهان همه را در کام خود فرو برد. صبحگاهان، آنان را در خانه‌هایشان یافتند که بر روی زانوها و چهره‌ها افتاده و مرده بودند؛ اجسادی بی‌جان که هیچ حرکتی نداشتند و به‌صورت پژمرده و خشک بر زمین مانده بودند. این عذاب، نتیجه‌ی مستقیم تکذیب پیامبر خدا و سرپیچی از فرمان او بود و نشان داد که هیچ‌کس نمی‌تواند از قهر الهی بگریزد.

فواید و پیام‌ها:

• تکذیب پیامبران و استهزای دعوت حق، زمینه‌ساز نزول عذاب الهی است و هیچ قوم و جمعیتی از این سنت الهی مستثنا نیست.
• عذاب خداوند می‌تواند ناگهانی و در کوتاه‌ترین زمان فرود آید؛ بنابراین انسان نباید به مهلت‌های الهی مغرور شود و فرصت را برای توبه و بازگشت از دست بدهد.
• زلزله و بلاهای طبیعی که در دنیا رخ می‌دهد، یادآور قدرت بی‌پایان خداوند و هشداری برای بیداری دل‌هاست تا به او پناه ببریم و از نافرمانی بپرهیزیم.
• این آیه نشان می‌دهد که عاقبت ظالمان و تکذیب‌کنندگان، ذلت و نابودی است؛ اما مؤمنان و صابران، رستگار و سعادتمند خواهند شد. پس همواره باید بر ایمان و اطاعت از فرمان خدا استقامت ورزیم.