سوره عنکبوت — آیه 36

معانی کلمات:

• مَدْیَنَ: نام شهری است در سرزمین حجاز که قوم شعیب (علیه السلام) در آنجا زندگی می‌کردند.
• تَعْثَوْا: از ریشه «عَثْی» به معنای فساد و تباهی شدید و گسترده است؛ یعنی فساد را در زمین فراگیر کنید.
• مُفْسِدِینَ: کسانی که در زمین تباهی و نابسامانی ایجاد می‌کنند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه داستان پیامبران پیشین، به سرگذشت قوم «مدین» اشاره می‌کند و می‌فرماید: ما برادرشان شعیب (علیه السلام) را به سوی آنان فرستادیم تا آنان را به راه حق دعوت کند. شعیب (علیه السلام) به قوم خود گفت: ای قوم من! تنها خداوند یگانه را عبادت کنید و عبادت را خالصانه برای او به جا آورید، زیرا هیچ معبودی جز او ندارید. همچنین به روز آخرت و پاداش و جزای آن امیدوار باشید و اعمال نیک انجام دهید تا در آن روز رستگار شوید. و در زمین فساد و تباهی را گسترده نکنید و از گناهان و معاصی که جامعه را به نابودی می‌کشاند، دست بردارید و به سوی توبه و بازگشت به خدا روی آورید.

فواید و پیام‌های آیه:

1. توحید و امید به آخرت، دو رکن اصلی دعوت انبیاست: شعیب (علیه السلام) نخست مردم را به عبادت خالصانه خدا دعوت کرد و سپس آنان را به امید روز قیامت و پاداش الهی ترغیب نمود. این نشان می‌دهد که ایمان به آخرت، انگیزه‌ای قوی برای انجام اعمال صالح و پرهیز از گناه است.
2. فساد در زمین، مانع سعادت جامعه است: خداوند از طریق پیامبرش، قوم مدین را از فساد و تباهی برحذر می‌دارد. این هشدار به همه انسان‌هاست که هرگونه ظلم، بی‌عدالتی، کم‌فروشی، و گناه، جامعه را به نابودی می‌کشاند و باید از آن پرهیز کرد.
3. اصلاحگری، وظیفه همگانی است: دعوت شعیب (علیه السلام) نشان می‌دهد که هر فردی باید در حد توان خود، جامعه را به سوی خیر و صلاح دعوت کند و از فساد و تباهی جلوگیری نماید.
4. رحمت الهی شامل توبه‌کنندگان است: با وجود هشدار درباره فساد، خداوند راه توبه و بازگشت را باز گذاشته است. این آیه به ما می‌آموزد که هیچ‌گاه از رحمت خدا ناامید نشویم و همواره به سوی او بازگردیم.