سوره عنکبوت — آيت 54

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• يَسْتَعْعَجِلُونَكَ: اهي توکان جلد بازي ڪن ٿا، يعني جلدي گهرڻ ٿا.
• بِالْعَذَابِ: عذاب جي اچڻ ۾.
• مُحِيطَةٌ: گهيرو ڪندڙ، يعني هر طرف کان پنهنجي قبضي ۾ آڻيندڙ.
• الْكَافِرِينَ: ڪفر ڪندڙن، الله جي نافرماني ڪندڙن.

2) تفسير:

اي نبي! ڪافر تنهنجي مذاق ۽ انڪار طور توکان جلدي عذاب گهرن ٿا ۽ چون ٿا ته جيڪڏهن تون سچو آهين ته عذاب ڇو نه ٿو اچي؟ حقيقت ۾ اهو عذاب ضرور ايندڙ آهي، ان ۾ ڪو شڪ ناهي، پر ان جو وقت الله تعاليٰ مقرر ڪيو آهي. دنيا ۾ اچي يا آخرت ۾، هر حال ۾ اهي ان کان بچي نٿا سگهن. ۽ بيشڪ جهنم انڪار ڪندڙن کي هر طرف کان گهيري ۾ آڻيندڙ آهي، انهن لاءِ ان کان ڀڄڻ ۽ نڪرڻ جو ڪو به رستو ناهي. جيئن هڪ دشمن کي چوڌاري گهيرو ڪيو وڃي ۽ ان کي ڀڄڻ جي جاءِ نه ملي، اهڙي طرح ڪافر به جهنم جي عذاب کان ڪٿي به پناهه نه لهندا.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ جي وعدي ۽ وعيد تي ايمان رکڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته الله جو وعدو سچو آهي ۽ ان ۾ ڪا به دير يا تاخير حڪمت کان خالي ناهي.
• عذاب جي اچڻ ۾ جلد بازي ڪرڻ بدران الله کان معافي ۽ توبهه گهرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته عذاب اچڻ کان اڳ توبهه جو دروازو کليل آهي.
• جهنم جي عذاب کان بچڻ جو واحد رستو ايمان، نيڪ عمل ۽ الله جي حڪمن جي پيروي آهي.
• اهي ماڻهو جيڪي دنيا ۾ الله جي نافرماني ڪن ٿا ۽ عذاب جي ڌمڪين کي مذاق سمجهن ٿا، اهي آخرت ۾ پنهنجي عملن جو نتيجو ضرور ڀوڳيندا.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ بار بار انسانن کي سمجهاڻي ڏئي ٿو ته دنيا عارضي آهي ۽ آخرت هميشه رهڻ واري آهي، ان ڪري اسان کي دنيا جي عارضي زندگي کي آخرت تي ترجيح نه ڏيڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ جي رحمت کان نااميد نه ٿيڻ گهرجي، پر ساڳئي وقت الله جي عذاب کان به بي خوف نه ٿيڻ گهرجي، ۽ هميشه الله جي رضا ۽ خوشنودي لاءِ ڪوشش ڪرڻ گهرجي.