Oli Imron surasi — Oyat 148

Kalimalarning ma'nolari:

• فَآتَاهُمُ – ularga berdi, ato etdi.
• ثَوَابَ الدُّنْيَا – dunyodagi mukofot, ya'ni g'alaba va o'lja (g'animat).
• حُسْنَ ثَوَابِ الْآخِرَةِ – oxiratdagi go'zal mukofot, ya'ni jannat va Allohning roziligi.
• الْمُحْسِنِينَ – ehson qiluvchilar, ya'ni ibodatda va odamlar bilan muomalada yaxshilik qiluvchilar.

Tafsir:

Alloh taolo sabr qilgan, o'z dinida sobit turgan va dushmanlarga qarshi kurashgan bu mo'minlarga ikki xil mukofot berdi: dunyoviy mukofot – ularni dushmanlari ustidan g'alaba qozonish, yerga hokimiyat va o'lja (g'animat) nasib qilish orqali; oxiratdagi go'zal mukofot – ularni O'z roziligi bilan siylash va jannatning abadiy ne'matlariga erishtirish. Bu oxirat mukofoti "go'zal" deb atalgani bilan alohida ta'kidlangan, chunki u asl va haqiqiy mukofot bo'lib, uning huzurida dunyo mukofoti hech narsa emas. So'ngra Alloh taolo O'zining sevgi va marhamatini bayon qilib, ehson qiluvchilarni – ya'ni ibodatlarini xolis va mukammal ado etgan, odamlar bilan yaxshi muomalada bo'lgan, har bir ishni go'zal va sifatli qilgan bandalarini sevishini bildiradi. Bu sevgi ularning dunyo va oxiratda saodatga erishishining asosiy sababidir.

Foydalar:

1. Sabr va toqatning natijasi – Bu oyat musulmonlarga sabr qilish, Alloh yo'lida kurashish va matonatli bo'lish ikkala dunyoda ham yaxshi natija berishini o'rgatadi. Sabr qilgan kishi hech qachon zoye ketmaydi.
2. Allohning mukofoti kengdir – Alloh taolo bandalariga faqat bitta mukofot emas, balki dunyo va oxiratni birlashtirgan holda ikki xil mukofot beradi. Bu mo'minning qalbiga umid va shukronalik bag'ishlaydi.
3. Ehson qilishning fazilati – Alloh taolo ehson qiluvchilarni sevishini e'lon qilish orqali, har bir musulmonni o'z ibodatini, ishini va muomalasini go'zal qilishga, ya'ni har bir ishda mukammallikka intilishga chorlaydi. Bu esa jamiyatda yaxshilik va go'zal axloqning tarqalishiga sabab bo'ladi.
4. Dunyoni ham, oxiratni ham unutmaslik – Oyat musulmonlarga dunyo ne'matlaridan bahramand bo'lish bilan birga, asosiy maqsad oxirat go'zalligiga erishish ekanini eslatadi. Bu ikkalasini muvozanatli holda talab qilish islomning go'zal ta'limotidir.