Surat Ali Imran — Ayat 165

1) Tegesing tembung-tembung kang perlu dimangerteni:

• أَوَلَمَّا : Apa ora nalika, utawa apa dene nalika.
• أَصَابَتْكُم مُّصِيبَةٌ : Katempuhake musibah marang kowe kabeh, yaiku kacilakan utawa kasusahan.
• مِّثْلَيْهَا : Ping pindhone, tegese kaping loro gedhene utawa akehe.
• أَنَّىٰ هَٰذَا : Saka ngendi iki? Kepriye kok bisa kedadeyan mangkene?
• مِنْ عِندِ أَنفُسِكُمْ : Saka awake dhewe, tegese jalaran saka tumindake dhewe.
• قَدِيرٌ : Kang Maha Kuwasa, kang bisa nindakake apa wae.

2) Katrangan tafsir ayat:

Ing ayat iki, Allah paring pitutur marang para mukmin bab kedadeyan Perang Uhud. Nalika semana, para mukmin padha nandhang musibah, yaiku ana kang gugur ing antarane wong-wong Islam. Musibah iki gedhene mung separo saka apa kang wis padha ditindakake marang mungsuh ing Perang Badar. Ing Badar, wong-wong Islam bisa mateni pitung puluh wong musyrik lan nyekel pitung puluh liyane. Nanging ing Uhud, wong-wong Islam kelangan pitung puluh wong.

Bareng ngalami kahanan iki, para mukmin padha gumun lan takon: "Kepriye kok bisa kedadeyan mangkene? Awake dhewe iki wong Islam, Nabi Muhammad shallallahu 'alaihi wa sallam uga ana ing tengah-tengahe awake dhewe, kok isih bisa kalah?" Pitakonan iki metu saka rasa gumun lan ora ngerti.

Banjur Allah paring wangsulan lumantar lisan Nabi Muhammad shallallahu 'alaihi wa sallam: "Iki kabeh kedadeyan saka awake dhewe." Tegese, kekalahan iki dudu amarga Allah ora nulungi, nanging amarga para sahabat padha ora manut marang perintahe Nabi. Ana kang ninggal posisi kang wis ditemtokake dening Nabi amarga kepengin njupuk ghanimah (rampasan perang). Saka tumindak kang kaya mangkono iku, banjur nuwuhake kekalahan.

Allah iku Maha Kuwasa marang samubarang. Dheweke bisa paring pitulungan marang sapa kang dikarepake, lan bisa uga nyirnakake sapa kang dikarepake. Kabeh iku miturut karsane Allah kang Maha Adil lan Maha Wicaksana.

3) Piwulang lan faedah saka ayat iki:

• Ngelengake bab manut marang pimpinan: Ayat iki mulangake yen manut marang pimpinan kang bener iku penting banget. Nalika awake dhewe ninggal perintahe pimpinan, mula akibat kang ora becik bisa kedadeyan.
• Musibah iku bisa dadi pelajaran: Saben musibah kang kedadeyan marang awake dhewe iku ora mung dadi kasusahan, nanging uga bisa dadi pelajaran lan pangeling supaya awake dhewe luwih ati-ati lan luwih taat marang Allah.
• Ora kena nyalahake Allah: Nalika awake dhewe nemoni kangelan, aja langsung nyalahake Allah utawa takdir. Nanging kudu introspeksi dhiri, ndeleng apa ana kesalahan kang wis ditindakake.
• Allah iku Maha Kuwasa: Kabeh kedadeyan ing donya iki ora luput saka karsane Allah. Dheweke bisa paring kamenangan lan bisa uga paring kekalahan, kabeh iku minangka ujian kanggo manungsa.
• Tobat lan perbaikan dhiri: Sawise ngalami kekalahan, para sahabat banjur padha tobat lan memperbaiki dhiri. Iki mulangake yen saben kesalahan kudu diakoni lan dibenerake, supaya ora kedadeyan maneh ing tembe mburine.
• Islam iku agama kang mulangake tanggung jawab: Saben tumindak kang ditindakake dening manungsa iku ana tanggung jawabe. Yen tumindak bener, bakal entuk ganjaran; yen tumindak salah, bakal entuk akibat.

Mula saka iku, ayo padha sinau saka kedadeyan Perang Uhud iki. Aja mung ngarepake pitulungan saka Allah tanpa ngupayakake lan manut marang perintahe. Nanging kudu ngupayakake kanthi tenanan, manut marang pimpinan kang bener, lan tansah ndonga marang Allah supaya diparingi kekuwatan lan pitulungan.