Sure Âl-i İmrân — Ayet 165

Kelime Anlamları:

• Musîbet: Kişiye isabet eden üzücü olay, bela ve sıkıntı.
• Misleyhâ: Onun iki katı, benzerinin iki misli.
• Ennâ: Nereden, nasıl, hangi sebepten?
• Min indi enfüsiküm: Kendi nefislerinizden, kendi ellerinizle yaptıklarınızdan, kendi hatalarınızdan dolayı.

Tefsir:

Ey müminler! Siz, Bedir gününde düşmanlarınıza karşı büyük bir zafer kazanmış, yetmiş düşmanı öldürmüş ve yetmişini de esir almıştınız. Ancak Uhud gününde benzer bir musibetle karşılaştınız; yetmiş şehit verdiniz. İşte o gün, bu acı kayıp karşısında şaşkınlık içinde: "Bu nasıl olabilir? Biz müminleriz, aramızda Allah'ın Resulü varken bize bu nasıl gelir?" diye sormaya başladınız.

Allah Teâlâ, Peygamber Efendimiz'e (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle cevap vermesini emrediyor: "Bu musibet, kendi ellerinizle kazandığınız hatalarınız yüzündendir. Siz, Uhud'da Resulullah'ın emrine muhalefet ettiniz, okçular tepesindeki görevinizi terk ettiniz ve ganimet toplamaya yöneldiniz. İşte bu isyanınız ve ihtilafınız, bu yenilginizin asıl sebebidir."

Bu ayet, müminlere çok önemli bir ders vermektedir: Zafer de yenilgi de Allah'ın elindedir. Allah, dilediğine yardım eder, dilediğini de imtihan eder. O'nun kudreti her şeye yetişir; ne yardımı ne de engellemesi kimseye bağlı değildir. Ancak Allah'ın yardımı, kulların O'na itaatine ve Peygamber'inin emirlerine bağlı kalmasına bağlıdır.

Ey müminler! Bu ayet, sizlere şunu öğretiyor: Başınıza gelen her musibette önce kendinize bakın. Acaba Allah'ın emirlerini mi ihmal ettiniz? Peygamber'in sünnetinden mi saptınız? Aranıza ihtilaf mı girdi? Unutmayın ki Allah'ın kudreti sınırsızdır; O, dilediği anda düşmanlarınızı helak eder, dilediği anda da sizi zafere ulaştırır. Ancak O'nun yardımı, ancak O'na samimiyetle yönelen, emirlerine itaat eden kullarına nasip olur.

Bu ayet, aynı zamanda müminlere bir teselli kaynağıdır: Sizden önce de peygamberler ve müminler imtihan edildi, yaralar aldılar. Ama asla ümitsizliğe kapılmadılar. Siz de bu musibetten ders alın, hatalarınızdan dönün ve Allah'a yönelin. Çünkü Allah, tövbe eden kullarını sever, onları affeder ve onlara yardımını tekrar gönderir. Unutmayın ki bu dünya bir imtihan yeridir; zafer de yenilgi de bu imtihanın bir parçasıdır. Önemli olan, her iki durumda da Allah'a olan bağlılığınızı korumanızdır.