سوره آل عمران — آيت 52

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

* أَحَسَّ: محسوس ڪيائين، معلوم ڪيائين، خبر پيس.

* الْكُفْرَ: انڪار، الله جي نافرماني ۽ دشمني.

* أَنصَارِي: منهنجا مددگار، منهنجا ياور.

* إِلَى اللَّهِ: الله جي طرف، يعني الله جي دين جي مدد لاءِ.

* الْحَوَارِيُّونَ: عيسى عليه السلام جا خاص ۽ مخلص شاگرد، ساٿي.

* أَنصَارُ اللَّهِ: الله جي دين جا مددگار.

* مُسْلِمُونَ: الله جي اڳيان سرڪشي ڪندڙ، فرمانبردار، توحيد واريون.

2) آيت جي تفسير:

پوءِ جڏهن عيسى عليه السلام کي بني اسرائيلن جي انڪار ۽ دشمنيءَ جو يقين ٿي ويو ۽ انهن سندس قتل جو ارادو ڪيو، تڏهن پنهنجي قوم کي مخاطب ٿي چيائين ته: ”ڪير آهي جيڪو الله جي دين جي دعوت ۽ تبليغ ۾ منهنجو مددگار بڻجي ۽ الله جي طرف وڃڻ ۾ منهنجو ساٿ ڏئي؟“ تڏهن عيسى عليه السلام جي خاص ۽ مخلص شاگردن، جن کي ’حواريون‘ چيو وڃي ٿو، چيو ته: ”اسان الله جي دين جا مددگار آهيون، اسان الله تي ايمان آندو آهي ۽ تنهنجي پيروي ڪئي اٿئي، ۽ اي عيسى! تون اسان جي باري ۾ گواهي ڏي ته اسان الله جي اڳيان پنهنجي توحيد ۽ فرمانبرداريءَ سان مڪمل طور تي سرڪش ۽ فرمانبردار آهيون.“

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

* دين جي مدد ڪرڻ جي فضيلت: هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته دين جي دعوت ۽ تبليغ ۾ حصو وٺڻ ۽ ان جي مدد ڪرڻ هڪ وڏي ۽ قابلِ تعريف عمل آهي. جيئن حواريون عيسى عليه السلام جا مددگار بڻيا، تيئن اسان کي به الله جي دين جي مدد لاءِ اڳتي وڌڻ گهرجي.

* اخلاص ۽ وفاداري: حواريون عيسى عليه السلام جي دعوت تي ايمان آڻڻ ۽ ان جي مدد ڪرڻ ۾ مخلص ۽ وفادار ثابت ٿيا. اسان کي به پنهنجي دين ۽ ان جي اڳواڻن سان مخلص ۽ وفادار رهڻ گهرجي.

* اسلام جي معنيٰ: آيت ۾ حواريون پاڻ کي ”مسلمون“ (فرمانبردار) چيو آهي، جنهن مان معلوم ٿئي ٿو ته اسلام جو مطلب صرف زبان سان اقرار ڪرڻ نه آهي، پر دل سان الله جي توحيد کي مڃڻ ۽ عمل سان ان جي فرمانبرداري ڪرڻ آهي.

* دعوت جي اهميت: عيسى عليه السلام جي دعوت ۾ مددگار طلب ڪرڻ مان معلوم ٿئي ٿو ته دين جي دعوت ۾ اجتماعي ڪوشش ۽ مدد جي ضرورت هوندي آهي. اسان کي به گڏجي دين جي خدمت ۾ لڳڻ گهرجي.

* الله تي ڀروسو: عيسى عليه السلام کي جڏهن پنهنجي قوم جي دشمنيءَ جو يقين ٿيو، تڏهن به هن الله تي ڀروسو ڪيو ۽ ان جي دين جي مدد لاءِ مددگار طلب ڪيا. اسان کي به مشڪلاتن ۾ الله تي ڀروسو رکڻ گهرجي ۽ ان جي دين جي مدد لاءِ هميشه تيار رهڻ گهرجي.