Sure Âl-i İmrân — Ayet 73

Kelime Anlamları:

• Lâ tü'minû: İnanmayın, tasdik etmeyin.
• İllâ limen tebia dîneküm: Ancak dininize uyanlar hariç.
• El-hüdâ: Doğru yol, hidayet.
• Yühâccûküm: Sizinle tartışsınlar, delil getirip sizi alt etsinler.
• El-fadl: Lütuf, ihsan, üstünlük ve fazilet.
• Vâsi: Geniş, sınırsız lütuf sahibi.
• Alîm: Her şeyi hakkıyla bilen.

Tefsir:

Bu âyet, Ehl-i Kitap'ın (Yahudilerin) kendi aralarında birbirlerine verdikleri gizli talimatları ve Müslümanlara karşı besledikleri haset ve kıskançlığı ortaya koymaktadır. Onlar kendi topluluklarına şöyle diyorlardı: "Sakın dininize uyanlardan başkasına gerçek anlamda inanmayın ve onları tasdik etmeyin." Yani Müslümanlara karşı kalplerini kapalı tutmalarını, onların getirdiği hakikatleri kabul etmemelerini emrediyorlardı.

Allah Teâlâ, Peygamber Efendimiz'e (sallallahu aleyhi ve sellem) onların bu sözlerine cevap vermesini emrediyor: "De ki: Şüphesiz hidayet, Allah'ın hidayetidir." Yani doğru yola iletme, kalpleri imana açma, hakikati görme yeteneği verme tamamen Allah'ın elindedir. Sizin kendi dininize uyanlara verdiğiniz değer, sizin kontrolünüzde değildir; Allah dilediğine hidayet verir.

Âyetin devamında onların bir başka endişesi dile getiriliyor: "Bir kimseye size verilenin benzerinin verilmesinden veya Rabbinizin huzurunda sizinle tartışmalarından dolayı (onlara inanmayın)." Onlar, Müslümanların da kendileri gibi ilim ve kitap sahibi olmasından, böylece onlarla eşit seviyeye gelmesinden ve âhirette Allah katında onlara karşı delil getirip üstün gelmelerinden korkuyorlardı. Bu, onların hem dünyevi hem uhrevi üstünlüklerini kaybetme endişesiydi.

Allah Teâlâ bu endişeye de cevap veriyor: "De ki: Şüphesiz lütuf ve ihsan Allah'ın elindedir; onu dilediğine verir." Yani üstünlük, ilim, peygamberlik, kitap gibi nimetler kimsenin tekelinde değildir. Allah bu faziletleri dilediği kullarına lütfeder. O'nun lütfu geniştir, sınır tanımaz; kimin bu lütfa layık olduğunu da hakkıyla bilir.

Bu âyet bizlere çok önemli bir ders verir: Hidayet ve üstünlük Allah'ın elindedir. Hiçbir topluluk, hiçbir millet bu nimetleri kendi tekelinde göremez. Allah'ın lütfu geniştir; O, dilediğine hidayet verir, dilediğini yüceltir. Müslüman olarak bizler, bu lütfun farkında olmalı ve Allah'ın hidayetine talip olmalıyız. Rabbimizin rahmetinden ümit kesmemeli, O'nun lütfunun genişliğini her zaman hatırlamalıyız. Çünkü Allah'ın kapısı herkese açıktır; yeter ki kul, samimiyetle O'na yönelsin.